برهمکنش سینرژیستی قارچ Beauveria bassiana و دو فرمولاسیون تجاری خاک دیاتومه روی لمبه گندم، Trogoderma granarium (Coleoptera: Dermestidae)

نویسندگان

1 دانش آموخته کارشناسی ارشد گروه گیاهپزشکی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران

2 استادیار گروه گیاهپزشکی، دانشکده کشاورزی ، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران

3 استادیار گروه گیاهپزشکی، دانشکده کشاورزی ، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران

doi
10.22059/jbioc.2022.337512.316
چکیده

عوامل حفاظت‌ زیستی شامل عوامل زنده بیوکنترل و مواد غیرزنده با پایه طبیعی نظیر خاک‌ دیاتومه، در کنترل آفات انباری، نقش مهمی را به‌لحاظ حفظ سلامت غذایی ایفا می‌کنند. مشکل کاربرد خاک‌های دیاتومه در انبار این است که دوز‌ توصیه شده آنها سبب افزایش توده‌ای شدن و کاهش جریان‌پذیری بذرها می‌شود. بنابراین پژوهش حاضر با هدف تعیین سازگاری زیستی بین دو فرمولاسیون تجاری خاک دیاتومه ایرانی Sayan و خارجی Celite 610 با جدایه بومی قارچ‌ بیمارگر حشرات، Beauveria bassiana DE (Hypocreales) و نیز رفع مشکل کاهش جریان‌پذیری بذرها با استفاده از دوز کم‌کشنده خاک دیاتومه در مخلوط انجام شد. به‌این منظور، ابتدا آزمون‌های زیست‌سنجی 14 روزه به-روش آغشته کردن بذور گندم به‌طور جداگانه با قارچ و دو خاک‌ دیاتومه علیه حشرات بالغ لمبه گندم،Trogoderma granarium Everts ، انجام شد. سپس به‌منظور تعیین برهمکنش، پنج دوز از قارچB. bassiana با LD25 هر یک از خاک‌های دیاتومه مخلوط شدند. طبق نتایج مقادیر LD50 برای قارچ، سایان® و سلایت 610® به‌ترتیب، 3/295، 5/4439 و 3/992 پی‌پی‌ام محاسبه شدند. بر اساس آزمون نسبت دوزهای کشنده مشخص شد که قدرت کشندگی سلایت 610®، 47/4 برابر سایان® است. همچنین برهمکنش در تمام‌ مخلوط‌های حاصل از قارچ و دوز کم‌کشنده هر یک از خاک‌های دیاتومه، سینرژیستی بود به‌جز بالاترین دوز که از نوع افزایشی تخمین زده شد. همچنین کلیه دوزهای اختلاط بر کاهش تولید نتاج، طی دوره ذخیره سازی هشت هفته‌ای موثر واقع شدند که بیانگر سازگاری این دو عامل برای کاربرد هم‌زمان در برنامه‌های مدیریت تلفیقی T. granarium می‌باشد.