بررسی رابطه تأمین امنیت انرژی فسیلی و تهدید امنیت زیست‌ محیطی خلیج فارس

نویسندگان

1 گروه علوم سیاسی ، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران جنوب، تهران، ایران

2 گروه علوم سیاسی و روابط بین الملل، واحد بین الملل کیش، دانشگاه آزاد اسلامی، جزیره کیش، ایران

3 گروه علوم سیاسی ، واحد شیراز، دانشگاه آزاد اسلامی، شیراز، ایران

doi
10.22124/wp.2021.15867.2435
چکیده

یکی از مباحث مهم امنیت، امنیت انرژی است. اگرچه امروزه توجه به انرژی‌های پاک و تجدیدپذیر افزایش یافته است،اما هنوز تولید و مصرف انرژی فسیلی، همچنان نقش اصلی را در تأمین امنیت انرژی جهان ایفا می‌کند. بنابراین، هم این منابع و هم کشورها و مناطق دارنده این انرژی دارای اهمیت هستند.یکی از این مناطق مهم، منطقه خلیج فارس است که هشت کشور در آن حضور دارند و همگی از جمله تولیدکنندگان نفت و برخی گاز طبیعی می‌باشند. منطقه خلیج فارس،دارای 60 درصد منابع نفتی جهان و 50 درصد منابع گازی جهان است و نقش مهمی در تأمین امنیت انرژی جهان دارد. از سوی دیگر انرژی فسیلی، یکی از موارد مخرب برای محیط زیست است و به این‌سان، تولید این انرژی در خلیج فارس هم،می‌تواند امنیت زیست‌محیطی این منطقه را با تهدید مواجه کند. از آنجا که بخش مهمی از امنیت انرژی جهان و نیز اقتصادهای رانتیر این منطقه، به نفت و گاز وابسته است،پرسش اصلی این مقاله آن است که چه رابطه‌ای میان تأمین امنیت انرژی فسیلی و امنیت زیست‌محیطی خلیج فارس وجود دارد؟برای بررسی پاسخ این پرسش از روش توصیفی استفاده شده و هدف مقاله نیز مشخص کردن زمینه‌ها و مؤلفه‌های اصلی این رابطه است. یافته کلی مقاله نشان می‌دهد که تولید و استخراج منابع انرژی فسیلی منطقه، یعنی نفت و گاز،با دلایل مختلفی چون دولت‌های رانتیر غیرپاسخگو، ورود مواد شیمیایی به خلیج فارس،حمل و نقل نادرست انرژی،جنگ‌افروزی و رقابت با درآمدهای نفتی و گازی، بی‌توجهی به معاهده زیست‌محیطی راپمی و... امنیت زیست ‌محیطی خلیج فارس را تهدید می‌کند.