ارتقای توسعۀ اقتصادی صنایع و شرکت‌ها: طراحی مدل بر اساس مسئولیت اجتماعی و حسابداری مدیریت راهبردی

نویسندگان

1 استادیار گروه حسابداری، واحد قزوین، دانشگاه آزاد اسلامی، قزوین، ایران

2 استاد، گروه حسابداری، دانشگاه بین‌المللی امام خمینی، قزوین، ایران.

3 دانشجوی دکتری، گروه حسابداری، واحد قزوین، دانشگاه آزاد اسلامی، قزوین، ایران.

4 دانشیار، گروه حسابداری، واحد قزوین، دانشگاه آزاد اسلامی، قزوین، ایران

doi
10.22059/jibm.2024.378512.4807
چکیده

هدف: هدف این پژوهش، توسعه درکی عمیق‌تر از چگونگی ادغام مسئولیت اجتماعی شرکت‌ها و حسابداری مدیریت راهبردی، به‌عنوان یک رویکرد استراتژیک است که می‌تواند روی فرهنگ جوامع و رفع محرومیت جوامع جوار صنعت و همچنین روی توسعۀ اقتصادی و مدیریتی شرکت‌ها و صنایع تأثیر مثبتی داشته باشد. این پژوهش بر آن است تا به بررسی نحوۀ ترکیب دو حوزۀ مسئولیت اجتماعی و حسابداری مدیریت بپردازد و مدل کارآمد مبتنی با این ادغام را شناسایی کند. تمرکز اصلی پژوهش بر این است که چگونه سازمان‌ها می‌توانند با استفاده از استراتژی‌های مسئولیت اجتماعی، به بهبود عملکرد اقتصادی، اجتماعی و زیست‌محیطی خود دست یابند. همچنین، این پژوهش به‌دنبال ارائه راه‌کارهایی برای ارتقای تعهدهای اجتماعی و زیست‌محیطی شرکت‌هاست تا بتوانند در راستای تحقق اهداف توسعۀ پایدار گام بردارند.روش: این پژوهش از روش داده‌بنیاد استفاده می‌کند که یکی از رویکردهای قوی و مؤثر در تحقیقات کیفی است. این روش به تحلیل عمیق داده‌ها، از طریق جمع‌آوری و تفسیر میدانی می‌پردازد. داده‌های این مطالعه از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با مدیران و کارشناسان شرکت‌های مختلف و همچنین، بررسی میدانی جمع‌آوری شده است. فرایند تحلیل داده‌ها مطابق با رویکرد اشتراوس و کوربین، در سه مرحله انجام شده است: کدگذاری باز، کدگذاری محوری و کدگذاری انتخابی. در مرحلۀ کدگذاری باز، مفاهیم و مقوله‌های اولیه از داده‌ها استخراج و در مرحلۀ کدگذاری محوری، این مقوله‌ها به دسته‌های اصلی و فرعی تفکیک و با هم ارتباط داده شده‌اند. در نهایت، در مرحلۀ کدگذاری انتخابی، یک نظریه جامع، بر اساس ارتباط بین مقوله‌های مختلف توسعه داده شده است.یافته‌ها: یافته‌های این پژوهش نشان می‌دهد که صنایع و شرکت‌ها باید در قبال جامعه و محیط زیست پیرامون خود مسئولیت‌پذیر باشند. فعالیت‌های صنعتی ممکن است به زندگی مردم و محیط زیست آسیب برساند؛ بنابراین، صنایع موظف‌اند ابتدا خسارت‌های وارده را جبران کنند و پس از آن، به محرومیت‌زدایی و توسعۀ جوامع محلی بپردازند. این اقدامات نه‌تنها به بهبود وضعیت زندگی مردم و محیط زیست کمک می‌کند، بلکه باعث ایجاد اعتماد و وفاداری در میان جوامع محلی می‌شود. این پژوهش همچنین نشان می‌دهد که شرکت‌هایی که مسئولیت اجتماعی را به‌عنوان بخشی از استراتژی کلی خود در نظر می‌گیرند، می‌توانند از مزایای بلندمدت اقتصادی و اجتماعی بهره‌مند شوند. نتایج نشان می‌دهد که ادغام مسئولیت اجتماعی شرکتی و حسابداری مدیریت راهبردی می‌تواند به بهبود عملکرد سازمان‌ها، افزایش رضایت ذی‌نفعان و تقویت پایداری اقتصادی منجر شود.نتیجه‌گیری: این پژوهش نشان می‌دهد که ادغام مسئولیت اجتماعی شرکتی و حسابداری مدیریت راهبردی به‌شکل چشمگیری بر بهبود عملکرد سازمان‌ها و جوامع تأثیرگذار است و به ایجاد پایداری و عدالت اجتماعی و توسعۀ اقتصادی پایدار منجر می‌شود. شرکت‌ها باید استراتژی‌های جامعی را برای بهبود شرایط اجتماعی و زیست‌محیطی پیاده‌سازی کنند که نه‌تنها به توسعۀ اقتصادی آن‌ها کمک می‌کند، بلکه باعث ایجاد اعتماد و وفاداری در میان جوامع محلی نیز می‌شود. این رویکرد استراتژیک می‌تواند به شرکت‌ها کمک کند تا به‌طور هم‌زمان، به اهداف مالی و اجتماعی خود دست یابند و در نتیجه، به تقویت موقعیت رقابتی و ارتقای تصویر عمومی آن‌ها در بلندمدت بینجامد. این پژوهش بر اهمیت استفاده از ابزارهای حسابداری مدیریت راهبردی در جهت تحقق اهداف مسئولیت اجتماعی شرکت‌ها تأکید دارد و نشان می‌دهد که چگونه یک رویکرد یکپارچه می‌تواند به بهبود عملکرد کلی سازمان‌ها کمک کند.