تاثیر رسانه‌های نوین بر انسجام اجتماعی در مناطق کمتربرخوردار شهر تهران (مورد مطالعه: واتساپ)

نویسندگان

1 استادیار، گروه علوم پایه، دانشکده فارابی، تهران، ایران

doi
10.22054/nms.2022.69020.1427
چکیده

توسعه رسانه‌های نوین به‌ویژه شبکه‌های اجتماعی تعاملی را می‌توان یکی از پدیده‌های ارتباطی دهه‌های اخیر در ایران و جهان دانست؛ رسانه‌هایی که با پررنگ نمودن نقش کاربران در روابط اجتماعی توانسته تغییرات محسوسی در حوزه فرهنگی، سیاسی و اقتصادی آنان ایجاد نماید؛ اما اینکه در کنار پررنگ شدن نقش کاربران، این شبکه‌ها در مناطق کمتر برخوردار که با شکاف‌های اجتماعی زیادی مواجه‌اند می‌توانند بر انسجام اجتماعی نیز تأثیرگذار باشند مسئله‌ای است که پژوهش حاضر باهدف پاسخ به آن انجام شده است. در میان شبکه‌های اجتماعی واتساپ یکی از پرکاربردترین شبکه‌های اجتماعی است که به‌واسطه ظرفیت بالای تعاملی و عدم فیلترینگ مورد استقبال کاربران ایرانی قرار گرفته و محقق به روش توصیفی- تحلیلی مبتنی بر پیمایش تأثیر آن را بر انسجام اجتماعی مناطق کمتر برخوردار شهر تهران در چارچوب نظری برنارد (1999) بررسی نموده است. با گردآوری نظرات جوانان کاربر واتساپ در مناطق کمتر برخوردار شهر تهران به روش گلوله برفی و تحلیل آماری داده‌ها با آزمون آماری پیرسون این نتیجه حاصل شد که استفاده از واتساپ با هر دو مؤلفه انسجام اجتماعی (پایبندی اجتماعی و برابری اجتماعی) رابطه مثبت و معناداری دارد و می‌تواند بر آن‌ها اثرگذار باشد. البته دراین‌بین در مؤلفه احساس برابری بیشتری رابطه را با احساس مشارکت و در مؤلفه پایبندی اجتماعی بیشترین رابطه را با احساس پذیرش دارد و نتوانسته بر احساس هم‌سطحی در این مناطق نیز تأثیری بگذارد؛ بنابراین در کنار تقویت نقش‌آفرینی فردی لازم است آثار انسجام‌بخشی این شبکه‌ نیز در سیاست‌گذاری‌های عمومی موردتوجه قرارگرفته و از این ظرفیت برای کاهش هزینه اجرای سیاست‌های فرهنگی- اجتماعی بهره لازم برده شود.