فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف: در ماه رمضان سال ۳-۱۴۰۲ سریالی به نام حشاشین از تلویزیون مصر پخش می‌شد که نه تنها در مصر و دیگر کشورهای عربی، بلکه در ایران نیز مخاطبان زیادی یافت؛ چرا که چهره‌ای منفی از حسن صباح و دیگر ایرانیان به نمایش گذاشت. بنابراین در این پژوهش بر آنیم تا دلایل بازنمایی چهره منفی ایرانیان در این سریال را بررسی کنیم.روش­شناسی: برای این کار ۳۰ قسمت این سریال را با روش تحلیل محتوای کیفی مورد بررسی قرار دادیم. با تحلیل محتوای کیفی صحنه‌ها و گفتگوهای سریال حشاشین، در پی نشان دادن این بودیم که عبارات به‌کار رفته یا تصاویر و صحنه‌های نمایش‌داده‌شده در چه فضایی بوده و چه پیش‌زمینه‌ای داشته؟ بنابراین سکانس‌ها و صحنه‌هایی از سریال حشاشین که بهتر می‌توانست مدعای این پژوهش را به نمایش بگذارد، به‌صورت هدف‌مند گزینش شده و تصادفی نبوده است. همچنین بخشی از روش انجام این پژوهش نیز اسنادی و کتابخانه‌ای بوده است. در این راه تلاش شده میزان درستی و نادرستی بسیاری از صحنه‌های بازنمایی‌شده این سریال، با رجوع به منابع تاریخی بررسی و سنجیده شود.یافته­ها: یافته‌ها نشان می‌دهد بسیاری از رویدادها و نمادهایی که در این سریال نمایش داده می‌شود، با واقعیات تاریخی همخوانی ندارد و به نظر می‌آید نویسنده و کارگردان مصری به عمد برای بازنمایی منفی از ایران امروز چنین کاری کرده باشد. برای پاسخ به چرایی این امر، چهار عامل و در واقع پیش‌زمینه معرفی شد: ۱- ایران از ابتدای دوران اسلامی اگرچه کشوری مسلمان بود، اما همیشه هویت خود را بیرون از خلافت و امت اسلامی تعریف می‌کرد. ۲- ملی‌گرایی‌ای که در دوران معاصر در کشورهای عربی شکل گرفته، عموما در تقابل با هویت و یکپارچگی سرزمینی ایران است. ۳- از نظر فرهنگی، ایران دچار تنهایی‌ای است که باعث شده بنابراین دوست و متحد قوی‌ای در میان همسایگان، به‌ویژه کشورهای عرب سنی ندارد. ۴- ریشه‌های ملی‌گرایی معاصر مصری و عربی را باید در گذشته‌شان دید (برپایه نظریه نمادگرایی قومی).نتیجه­گیری: بنابراین بیرون بودن ایران مسلمان از خلافت و امت اسلامی در گذشته، اکنون نیز بر ملی‌گرایی عربی اثرگذار است تا ایران را «دیگری» خود بسازد و در تولیدات فرهنگی همچون سینمای تاریخی، چهره‌ای تاریک از کشورمان بازنمایی کند.