کاربرد عناصر اساطیری در داستان های فانتزی کودکان دهۀ هشتاد

نویسندگان

1 استادیار دانشگاه محقق اردبیلی

2 استادیار دانشگاه سلمان فارسی کازرون

3 دانشیار دانشگاه محقق اردبیلی

doi
10.22099/jcls.2021.34957.1735
چکیده

کاربرد عناصر اساطیری در داستان ­های فانتزی کودکان دهه‌ی هشتاد عمران صادقی*بیژن ظهیری‌ناو**مهدی رستمی*** چکیدهاسطوره یکی از مهم‌ترین موضوعات بشر است که در سراسر فضای زندگی او جریان دارد. اسطوره امری پویاست و بازتاب این پویایی در تمام کارهای بشر به‌ویژه ادبیات جلوه‌گر است. ادبیات کودکان و نوجوانان نیز از این تأثیر برکنار نیست. گستره‌ی این بازتاب به‌ویژه در گونه‌ی فانتزی آشکارتر است. در این پژوهش در ابتدا تعریفی مختصر از اسطوره ارائه داده شده‌است؛ آن‌گاه ویژگی‌های بینش اسطوره‌ای بررسی شده‌ و سپس درباره‌ی ویژگی‌های عناصر اسطوره‌ای و شیوه‌ی به‌کارگیری آن در داستان‌های منتخب کودکان و نوجوانان بحث شده ‌است. جنبه‌های بررسی‌شده در این مقاله عبارتند‌از: ویژگی‌های انسان‌گیاهی، شخصیت‌های اساطیری مانند غول و پری، جادو، پیکرگردانی و آنیمیسم. بررسی این پژوهش نشان داد استفاده از عناصر اسطوره‌ای برای نویسنده‌ی داستان فانتزی یک هدف نیست؛ بلکه یک وسیله‌ی بسیار کارآمد است. او می‌تواند با این عناصر، دنیایی نو و سرشار از شگفتی را برای مخاطب خلق کند. زیرا کودک اسطوره‌زی است و هنوز لایه‌های ناخودآگاه ذهن او با جهان اسطوره‌ای و پیوندهای آن در ارتباط است؛ پس بیشترین لذت را از داستان خواهد برد.واژه‌های کلیدی: ادبیات کودکان، اسطوره، آنیمیسم، جادو، فانتزی.  * استادیار زبان و ادبیات فارسی دانشگاه محقق اردبیلی emransadeghi1@gmail.com (نویسنده‌ی مسئول)** دانشیار زبان و ادبیات فارسی دانشگاه محقق اردبیلی zahirinav@uma.ac.ir*** استادیار زبان و ادبیات فارسی دانشگاه سلمان فارسی کازرون dr.rostami@kazerunsfu.ac.irتاریخ دریافت مقاله: 2/7/1399            تاریخ پذیرش مقاله: 25/2/1400