فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

تحلیل گفتمان انتقادی رمان شب‌های بی‌ستاره بر اساس دیدگاه فرکلاف  محمد مجوزی*تارا اکبرزاده** چکیدهاین پژوهش به بررسی مؤلفه‌های زن‌ستیز در رمان شب‌های بی‌ستاره نوشته‌ی مرضیه‌ی نفری از دیدگاه تحلیل انتقادی نورمن فرکلاف می‌پردازد. در این رویکرد، مناسبات بین گفتمان‌ها و نهادهای قدرت، با بررسی ساختارهای زبان در‌کنار بافت تولید متن در سه سطح تحلیل می‌شود: ۱. بررسی ساخت‌های زبانی چون واژگان، ضمایر، قیود، نحوکلام، و... (سطح توصیف)۲ . بررسی بافت تولید متن (سطح تفسیر)۳. تحلیل مناسبات بین قدرت و ایدئولوژی (سطح تبیین). نتایج نشان می‌دهد تقلیل زنان نه‌تنها در روساخت زبان بلکه در لایه‌های زیرین ساختارهای زبان هم نهادینه شده است. بررسی بافت متن نشان می‌دهد گفتمان ضد زن در دهه‌ی شصت به‌دلیل ایدئولوژهای ارزشی مدار (انقلاب و جنگ) شدت بیشتری داشته است. در سطح تبیین، نویسنده سعی دارد تا نشان‌ دهد چگونه ساختار قدرت، گفتمان ضد زن را در جامعه رواج و آن ‌را طبیعی جلوه می‌دهد، آن‌چنان‌که به باور درونی زنان تبدیل می‌شود. ازآنجایی‌که در ساختار حقوقی و کیفری جامعه، قانونی برای خشونت خانگی علیه زنان وجود ندارد، نهاد‌های قدرت گفتمان ضد زن را حمایت می‌کنند تا مانع توزیع قدرت در میان زنان گردند. این تحقیق به روش توصیفی‌تحلیلی و با تکیه بر تحلیل نمونه‌های در متن انجام شده ‌است.واژه‌های کلیدی: رویکرد انتقادی، شب‌های بی‌ستاره، فرکلاف، گفتمان زن‌ستیز. * استادیار زبان و ادبیات فارسی دانشگاه زابل Momojavey@yahoo.com** دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی دانشگاه سیستان و بلوچستان Akbarzadeh.tara@gmail.com (نویسنده‌ی مسئول)تاریخ دریافت مقاله: 27/7/1399         تاریخ پذیرش مقاله: 4/2/1400