فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

با گسترش روزافزون اقتصاد دیجیتال، پلتفرم‌های تجارت الکترونیک به بازیگران اصلی در قراردادهای میان عرضه‌کننده و مصرف‌کننده تبدیل شده‌اند. این تحول، چالش‌های حقوقی جدیدی را، به‌ویژه در حوزه مسئولیت مدنی، به وجود آورده است. ابهام در خصوص ماهیت حقوقی این پلتفرم‌ها و حدود تعهدات آن‌ها در قبال خسارات وارده به مصرف‌کنندگان، ضرورت یک تحلیل حقوقی دقیق را ایجاب می‌کند. مسئله اصلی این پژوهش آن است که مبانی، ارکان و قلمرو مسئولیت مدنی پلتفرم‌های آنلاین در قراردادهای مصرف‌کننده در نظام حقوقی ایران و امارات متحده عربی چیست؟ این مقاله با روش توصیفی-تحلیلی و رویکرد تطبیقی، ضمن بررسی قوانین و مقررات موجود از جمله قانون تجارت الکترونیک ایران و قوانین فدرال تجارت الکترونیک امارات، به تحلیل مبانی فقهی و اصول کلی حاکم بر مسئولیت مدنی می‌پردازد. یافته‌های تحقیق نشان می‌دهد که نظام حقوقی ایران عمدتاً بر قواعد عام مسئولیت مدنی مانند تسبیب و غرور تکیه دارد که انطباق آن‌ها با مدل‌های کسب‌وکار نوین با چالش‌هایی روبروست؛ در مقابل، حقوق امارات با وضع مقررات به‌روزتر، چارچوب شفاف‌تری برای حمایت از مصرف‌کننده و تعیین مسئولیت واسطه‌های آنلاین فراهم کرده است. در نهایت، این پژوهش ضمن تبیین خلاءهای قانونی موجود در حقوق ایران، راهکارهایی را برای اصلاح مقررات در راستای حمایت مؤثرتر از مصرف‌کنندگان در فضای دیجیتال ارائه می‌دهد.