کرونا در توییتر و اینستاگرام: تحلیل قالبهای گفتمانیِ تولیدشده توسط کاربران در دوران همهگیری ویروس کرونا
نویسندگان
1 دکتری علوم ارتباطات اجتماعی از دانشگاه تهران، تهران، ایران
2 کارشناسیارشد علوم ارتباطات اجتماعی (گرایش روزنامهنگاری) از دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران
3 پژوهشگر فوق دکتری در گروه تحقیقاتی ارتباطات سیاسی دانشگاه وین، وین، اتریش (دارای دکتری علوم ارتباطات اجتماعی از دانشگاه تهران)
4 دانشجوی دکتری علوم ارتباطات اجتماعی در دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران
5 کارشناس ارشد علوم کامپیوتر در دانشگاه لایبنیتس هانوفر، هانوفر، آلمان
doi
10.22054/nms.2022.57484.1103چکیده
این مقاله تلاش میکند تا گفتمانهای شکلگرفته در دوران همه گیری کرونا در توئیتر و اینستاگرام در ایران را شناسایی و تحلیل کند. با مبنا قرار دادن دیدگاههای فوکو درباره گفتمان و قدرت، ما علاوه بر شناسایی گفتمانهای مسلط در این دو رسانه اجتماعی، نسبت آنها با روابط قدرت در ایران را نیز تحلیل خواهیم کرد. این پژوهش با استفاده از روشهای ترکیبی انجام شده است. بر اساس روش کدگذاری دو مرحلهای سالدانا، ما نمونه معرفی از 4 میلیون و 165 هزار و 177 توئیت و 4 میلیون و 919 هزار و 839 پست اینستاگرامی که از یک بهمن 1398 تا 10 اردیبهشت 1399 گردآوری شده بود را تحلیل کردیم. یافتههای تحقیق نشان داد که در مجموع 71 گفتمان خرد و 16 گفتمان کلان در این دو رسانه اجتماعی شکل گرفتهاند. تحلیل گفتمانهای مسلط نیز نشان داد کاربران اینستاگرام عمدتا رویکردی غیرسیاسیتر و انتقادیتر نسبتبه همه گیری کرونا در ایران داشتهاند. بهعلاوه، در حالیکه گفتمان بیکفایتی حکومت، در توئیتر، مسلطترین گفتمان بوده، این گفتمان نتوانسته در اینستاگرام، جزو گفتمانهای مسلط قرار گیرد. از طرف دیگر، گفتمان «قصور مردم» در اینستاگرام، جزو گفتمانهای مسلط بوده ولی در توئیتر چندان مورد توجه نبوده است.