ارزیابی قابلیت طیف‌سنجی بازتابی در برآورد میزان کلروفیل و نیتروژن گندم

نویسندگان

1 دکتری سنجش از دور، گروه سنجش از دور و GIS، دانشکدة جغرافیا، دانشگاه تهران

2 استاد گروه خاک‌شناسی، دانشکدة کشاورزی، دانشگاه تربیت مدرس

3 استادیار گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشکدة علوم جغرافیایی و برنامه‌ریزی، دانشگاه اصفهان

4 بخش تحقیقات خاک و آب، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان آذربایجان‌شرقی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تبریز

5 استادیار گروه مهندسی عمران، واحد سنندج، دانشگاه آزاد اسلامی، سنندج

doi
10.52547/gisj.14.4.119
چکیده

کلروفیل و نیتروژن برگ، به‌دلیل نقش مهمی که در فتوسنتز دارند، از شاخص‌های بیولوژیک مهم وضعیت فیزیولوژیک گیاهان به‌شمار می‌روند. توانایی در کمّی‌سازی میزان کلروفیل و نیتروژن می‌تواند اطلاعات مهمی در زمینة فعالیت‌های کشاورزی دقیق، برنامه‌ریزی مدیریت منابع گیاهی و کشاورزی، و مدل‌سازی خدمات و قابلیت‌های تولید اکوسیستم تهیه کند. هدف از این مطالعه ارزیابی قابلیت شاخص‌ها، به‌منظور تخمین میزان کلروفیل و نیتروژن گندم، با استفاده از داده‌های طیف‌سنجی در سطح تاج‌پوشش و همچنین تعیین مناسب‌ترین نواحی طیفی و پدیده‌های جذبی است. این پژوهش در محیط گلخانه انجام شد و اندازه‌گیری طیفی با دستگاه طیف‌سنج Fieldspec-3-ASD صورت گرفت. چهار شاخص باریک باند گیاهی، در قالب دو دستة شاخص‌های نسبتی (NDVI، RVI و DVI) و شاخص تعدیل‌کنندة تأثیر خاک (SAVI2) برای بازتاب طیفی و مشتق اول طیف برای کل نمونه‌ها، محاسبه و نتایج آنها مقایسه شد. پارامترهای عمق باند ماکزیمم، طول موج عمق باند ماکزیمم، مساحت، چولگی و پهنای کامل در نصف مقدار بیشینه، درمورد هفت پدیدة‌ جذبی محاسبه و همبستگی این شاخص‌ها با غلظت کلروفیل و نیتروژن گندم بررسی شد. نتایج نشان دادند، درصورتی‌که از طیف بازتابندگی استفاده شود، شاخص SAVI2 ارتباطی قوی‌تر (۱۲/۰ =RMSE، ۸۵/۰=R2) از دیگر شاخص‌ها با میزان کلروفیل نشان می‌دهد و درمورد شاخصNDVI  نیز، این ارتباط قوی‌تر (۳۰/۰ =RMSE، ۶۹/۰=R2) از شاخص‌های دیگر با میزان نیتروژن خواهد بود؛ درحالی‌که با استفاده از مشتق اول بازتاب طیفی شاخص NDVI نتایج بهتری ارائه می‌دهند. مساحت و عمق محدودة جذبی ۷۶۰-4۳0 نانومتر برای مطالعة میزان کلروفیل و نیتروژن گندم بهترین شاخص‌ها محسوب می‌شوند.