جستاری بر مفهوم شهروندی در اندیشه سیاسی شهید بهشتی

نویسندگان

1 دانش‌آموخته کارشناسی ارشد رشته علوم سیاسی، دانشگاه مازندران

2 دانشیار گروه علوم سیاسی دانشگاه مازندران

3 دانشجوی دکترای تخصصی علوم سیاسی گرایش مسائل ایران، دانشگاه مازندران

doi
10.22084/rjir.2022.25846.3460
چکیده

هدف: در این پژوهش به واکاوی جایگاه مفهوم شهروندی در اندیشه‌ی سیاسی شهید بهشتی پرداخته شده و مؤلفه‌هایی که در این چارچوب از سوی ایشان بر آنها تمرکز شده است، تبیین شده‌اند. روش‌شناسی پژوهش: به منظور تحقق اهداف پژوهش، در چارچوب روش توصیفی- تحلیلی به واکاوی و بررسی آثار تالیفی شهید بهشتی پرداخته شد. یافته‌ها: در مورد حقوق مدنی، اجتماعی و سیاسی، تأکیدات شهید بهشتی به ترتیب بر: 1) لزوم اهتمام نظام سیاسی نسبت به احترام به آزادی‌های فردی و اجتماعی و اجتناب از استبداد و توازن این اهتمام با حساسیت نظام سیاسی در قبال استقلال و دوری از استعمار خارجی؛ 2) نوع تلقی از مفهوم ولایت به‌عنوان عامل پیوند دهنده اجتماعی و هم‌چنین تفسیر وی از حرمت ربا جهت ایجاد رفاه اقتصادی شهروندان و 3) انتخاب، رضایت و خواست شهروندان به‌عنوان تنها منبع مشروعیت‌بخش برای قدرت زمام‌دار در نظام اسلامی و حق زنان برای ریاست جمهوری بوده است. نتیجه‌گیری: در اندیشه سیاسی شهید بهشتی مفهوم شهروندی دارای جایگاه ویژه‌ای بوده و مصادیق گوناگون آن از سوی وی مورد توجه قرار گرفته است.