بررسی زمینه‌های آموزشی توسعه مدارس بهایی در تاریخ معاصر ایران

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری تاریخ

2 دانشیار گروه تاریخ دانشگاه مازندران

doi
10.22084/rjir.2022.26049.3481
چکیده

هدف: تأسیس و توسعه ده‌ها مدرسه بهایی در مقاطع مختلف تحصیلی از مشخصه‌های تاریخ معاصر ایران است. مدارسی که فارغ از تحلیل سیاسی، نمی‌تواند در آموزش‌وپرورش نوین ایران نادیده گرفته شود. پژوهش حاضر در پی پاسخ به این سؤال اساسی است که چه دلایل و زمینه‌های آموزشی در توسعه مدارس بهایی ایران معاصر مؤثر بوده است؟روش‌شناسی پژوهش: این پژوهش با رویکرد توصیفی - تحلیلی و با استفاده از منابع کتابخانه‌ای انجام ‌شده است.یافته‌ها: یافته‌های پژوهش حکایت از آن دارد که جاذبه‌ها و نوآوری‌های آموزشی از جمله در برنامه‌ریزی‌ آموزشی، فوق‌برنامه‌ها، کادر آموزشی و نیز اداری، رابطه استاد و شاگردی، موفقیت فارغ‌التحصیلان این‌گونه مدارس در آزمون‌های رسمی و نیز در ورود به مراکز تحصیلات عالی داخلی و خارجی، سیاست نظارتی، تحصیل دختران، تحصیل فرزندان چهره‌های شاخص، جاذبه‌های کالبدی- محیطی و نیز برخورداری از تسهیلات آموزشی و شرایط جامعه ایرانی اواخر قاجاریه و اوایل پهلوی، در کنار موج ملی و جهانی در عرصه آموزشی در این امر دخیل بوده است.نتیجه‌گیری: مدارس بهایی ایران معاصر که با انگیزه‌های سیاسی- فرقه‌ای تأسیس شدند- علاوه بر بسترها و زمینه‌های موجود- با استفاده از ابتکارات و نوآوری‌های آموزشی، در استقبال عمومی و در نتیجه رشد و گسترش این نهادهای آموزشی مؤثر بودند. یافته‌های پژوهش امروزه می‌تواند علاوه بر رمزگشایی از فعالیت‌های این فرقه و نیز رویکرد ابزاری آن و در نتیجه بهره‌برداری در پژوهش‌های سیاسی- تاریخی، جهت پژوهشگران و متخصصان عرصه تعلیم و تربیت مفید باشد.