نقش قدرتهای بزرگ در نظام سرمایهدارانه جهانیِ پساکرونایی
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری رشته علوم سیاسی دانشکده اقتصاد و علوم سیاسی دانشگاه شهید بهشتی
2 استادیار دانشگاه شهید بهشتی
doi
10.22124/wp.2020.17072.2559چکیده
همهگیری جهانی ویروس کرونا در طی قریب به نه ماه اخیر دگرگونیهای ژرفی را در تمامی ابعاد زندگی بشر به بار خواهد آورد؛ نظام سرمایهدارانۀ جهانی نیز به عنوان یک بستر اقتصادیِ جهانگستر که حاوی ویژگیهای بارزی از قبیل گسترۀ جهانی، چندبعدی بودن، و پویایی مستمر است، از این قاعده مستثنا نیست؛ در این میان با توجه به آنکه قدرتهای بزرگ نقشی کلیدی را همواره در پیشبرد نظام سرمایهدارانه جهانی، به ویژه به هنگام وقوع بحرانهای اقتصادیِ جهانگستر ایفا کردهاند، ارزیابیِ دورنمای نقشآفرینیِ آنها درنظام سرمایهدارانه جهانی، البته با فرضِ مهارِ نهاییِ بحرانِ همهگیری جهانی کرونا، که رویدادی بیسابقه در تاریخ معاصر جهان به شمار میآید مهم به نظر میرسد. در این چارچوب، نوشتار حاضر میکوشدبا اتکا به روش سناریونویسی، و بر اساسِ روندکاوی تاریخی و تحلیل محتوای رویدادها و کنشهایِ جاری میان قدرتهای بزرگ در برهۀ مقابلۀ جهانگستر با کرونا، حالتهایی را که میتواند در نقشآفرینیِ آنها در نظام سرمایهدارانه جهانیِ پساکرونایی پیش آید، مورد ارزیابی قرار دهد. یافته نوشتار در پرتوی بررسی عوامل موثر بر سناریوهای هفتگانه حاکی از آن است که سناریویِ هفتم مطلوبترین سناریو برای جمهوری اسلامی ایران به شمار میآید چراکه با توجه به روند تشدیدشوندۀ تحریمهای بینالمللی به رهبری امریکا، هرچه رقابت بین قدرتهای بزرگ سرمایهدارانه بیشتر باشد، قدرت مانور بیشتری را فراروی کشور خواهد بود. علاوه بر این، این نوشتار میتوانند هدایتگر امکانهای پژوهشی قابلملاحظهای به ویژه در مورد بایستههای سیاستگذاری جمهوری اسلامی ایران در مواجهه با سناریوهای پیشروی نقشآفرینی قدرتهای بزرگ در نظام سرمایهدارانه جهانیِ پساکرونایی باشد.