توسعه مدل بیمۀ دیجیتال با رویکرد دادهبنیاد
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری، مدیریت بازرگانی، پردیس البرز، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
2 استادیار، گروه مدیریت بازرگانی، دانشکده مدیریت کسبوکار، دانشکدگان مدیریت، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
3 دانشیار، گروه مدیریت بازرگانی، دانشکده مدیریت کسبوکار، دانشکدگان مدیریت، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
doi
10.22059/jibm.2022.336731.4284چکیده
هدف: صنعت بیمه یکی از مهمترین صنایع خدماتی ایران است که در چند سال اخیر، برخی از خدمات خود را بهصورت آنلاین ارائه کرده است. همچنین بهدلیل حضور استارتاپهای حوزۀ خدمات بیمهای، شاهد ظهور ویژگیهای بیمۀ دیجیتال در این صنعت هستیم. دیجیتالیسازی برای شرکتهای متصدی بیمه، جریانهای جدیدی از درآمد را به همراه آورده است؛ برای مثال از محافظت در برابر خطر تا جلوگیری از خطر تکامل یافته است؛ زیرا فناوری فرصتی را برای استفاده از پایش زمان واقعی و تصویرسازی فراهم میکند که پیشبینیکنندۀ خطرهاست و به جلوگیری از آنها کمک میکند؛ بنابراین اطلاعات موجود از مشتریان را افزایش میدهد. بهعلاوه، قدرت تحلیل کلانداده به بیمهگذاران امکان ارائۀ سریع و دقیق بیمههای دیجیتال (برای مثال در بیمه حوادث) را میدهد. هدف اصلی این پژوهش، توسعۀ مدل مفهومی بیمۀ دیجیتال است. روش: این پژوهش از نوع اکتشافی ـ توصیفی است و با رویکرد کیفی مبتنی بر نظریۀ دادهبنیاد اجرا شده است. ابزار گردآوری دادهها، مصاحبۀ نیمهساختاریافته با ۱۱ نفر از خبرگان صنعت بیمه بود که این افراد با روش نمونهگیری هدفمند انتخاب شدند. کدگذاری براساس شاکله اشتراوس و کوربین بهصورت کدگذاریهای باز، محوری و انتخابی انجام شد. کدها و مؤلفههای بیمۀ دیجیتال (۳۵۵ کد باز، ۱۶ مقوله و ۶ دسته) از مصاحبهها استخراج شدند و در قالب مدل مفهومی دادهبنیاد قرار گرفتند. یافتهها: مقولۀ محوری بیمۀ دیجیتال، شرایط علّی (تغییر نسلها، بینالمللی شدن صنعت بیمه، تنوع خدمات بیمه)، شرایط محیطی (بستر تکنولوژیک، بستر سازمانی، بستر فرهنگی)، شرایط مداخلهگر (الزامات قانونی و ویژگیهای صنعت بیمه) شناسایی شدند. افزونبراین، راهبردهایی با رویکرد استراتژیک، سیستماتیک، تحولآفرین و توسعۀ فرهنگ و تفکر دیجیتالمحور ارائه شد. در نهایت، مدل بیمۀ دیجیتال پیامدهایی برای ارزشهای پیشنهادی مدل کسبوکار، منافع درونسازمانی و بازتابهای محیطی به همراه دارد که این پیامدها هم تشریح شدند. نتیجهگیری: یافتهها نشان داد که با توسعۀ فناوریهای دیجیتال، بهزودی صنعت بیمه دچار تحولاتی خواهد شد و این پژوهش ابعادی را معرفی کرد که باید در این تحول در نظر گرفته شود. با توجه به نتایج، پیشنهاد میشود به تکنولوژیهای نوین سختافزاری برای کمک به توسعه و تحول دیجیتال در صنعت بیمه توجه شود؛ بهویژه در بخشهایی که در زمینۀ موضوع اصالت ریسک موانع جدی بهوجود میآورند. همچنین نقش توسعۀ فرهنگ دیجیتال در جامعه، سازمانهای مرتبط و همچنین نهادهای قانونی و نظارتی برای کمک به توسعه و تحول دیجیتال در صنعت بیمه، بسیار حائز اهمیت است و در نهایت باید به وضع قوانین و اصلاح قوانین موجود و دستورالعملهایی اقدام شود که در این مسیر مانع ایجاد میکنند.
