فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف: امروزه با تشدید روند رسانه‌ای شدن، به‌ویژه گسترش بهره‌گیری از رسانه‌های اجتماعی، این رسانه‌ها با زندگی روزمره بسیاری از مردم درهم تنیده‌اند و بسیاری از فعالیت‌های تخصصی و روزمره آن‌ها در رسانه‌های اجتماعی انجام می‌گیرد. رسانه‌های اجتماعی تبدیل به حوزه عمومی گسترده‌ای شده‌اند که بستری برای بسط و نشر گفتمان‌ها فراهم می‌کنند. بنابراین برای درک پویایی‌های گفتمان‌های گوناگون نمی‌توان از مطالعه کنش‌های مختلف افراد در رسانه‌های اجتماعی چشم پوشید. پی بردن به نحوۀ برساخت مفاهیم در یک حوزۀ فرهنگی، راهی برای مطالعه و شناخت آن حوزۀ فرهنگی است. مرد، مرد بودگی و مردانگی مفاهیم جنسیتی انتزاعی هستند که از مهم‌ترین راه‌های مفهوم‌سازی از آن‌ها استعاره‌های مرتبط با این مفاهیم هستند. استعاره در نظریۀ معاصر استعاره (رویکرد شناختی به استعاره) تنها ابزاری بلاغی نیست بلکه اساس درک ما است و بخش عمده‌ای از نظام مفهومی ما توسط استعاره‌های مفهومی ساخته شده است. بر این اساس، هدف از  مطالعۀ پیش رو، تحلیل استعاری مفهوم‌سازی از مردبودگی و مردانگی در توییتر فارسی است.روش‌شناسی: در این پژوهش با استفاده از ابزارهای موجود در زبان‌شناسی شناختی به چگونگی مفهوم‌سازی مردبودگی و مردانگی در توییتر فارسی پرداخته شد.  توییت‌های به اشتراک گذاشته شده در برنامه توییتر (X) که به مناسبت روز مرد ر بازه‌های زمانی دوماهه (دی و بهمن 1402 و دی و بهمن 1401) به اشتراک گذاشته ‌شده‌اند، تحلیل شد. با استفاده از روش تحلیل نشانه‌شناسی به عنوان روش تحلیل داده‌ها، استعاره‌های مفهومی موجود در هر توییت به  مثابه دال اصلی استخراج شد و با توجه به مولفه‌های استعاره مفهومی، دربارۀ دلالت‌های ضمنی و کلان‌تر استعاره‌ها بحث شده است.یافته‌ها:  بر اساس تحلیل توییت‌های به اشتراک گذاشته‌شده با هشتگ‌های روز مرد، مرد و مردانگی، مشخص شد مفهوم‌سازی استعاری «مردبودگی» و «مردانگی» در 14 حوزۀ مفهومی کلان «عام‌گرایی و عدم این‌همانی با مردانگی»، «قوت و قدرت»، «سرمایه و دارایی»، «عمل و عملکرد»، «اشیا»، «خصلت‌های نیک»، «سازه‌های مستحکم»، «ماوراءالطبیعه»، «نمایش»، «طبیعت و عناصر طبیعی»، «مقصد و هدف»، «عاطفه»، «جنگ و مبارزه»، «حیوان»، و «دانش و مهارت» صورت گرفته است.نتیجه‌گیری: استعاره‌های استخراج‌شده در این پژوهش، با گفتمان مردسالاری همسو هستند و جایگاه مردان را به مثابه موجوداتی برتر و دارای قدرت ذاتی بازتولید کرده و این قدرت را مشروع و طبیعی جلوه می‌دهند. این استعاره‌ها، تفاوت‌های اجتماعی و فرهنگی میان مردان و زنان را، که اغلب ناشی از ساختارهای اجتماعی و تاریخی است، به‌ مثابه ویژگی‌های ذاتی و تغییرناپذیر به تصویر می‌کشند. بنابر این مفهوم «مردبودگی» نه‌تنها به معنای قدرت و اقتدار مردانه تعریف می‌شود، بلکه این قدرت به‌ مثابه حق طبیعی و استحقاقی مردان توجیه و مشروعیت پیدا می‌کند.