فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف: در اثر گسترش ارتباطات، پیشرفت­های تکنولوژیکی وسایل زندگی، تغییرات سریع فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی  سبک زندگی، به­ویژه در جوامع در حال گذار، ادارک نسل­های جدید از کدبانوگری، متفاوت از نسل­های قبل شده است. کدبانو بودن به­معنای مدیریت کارآمد و موثرخانه و خانواده هویتی است که شامل نقش­ها، مهارت­ها و ویژگی­های مختلفی می­شود.  یکی از این ویژگی­ها، مهارت آشپزی و مدیریت خوراک است. تفاوت بین­نسلی در فرهنگ آشپزی، در بسیاری موارد منجر به اختلاف و کشمکش میان مادران و دختران می­گردد. یکی از مسائل مهم در حوزه آسیب­شناسی خانواده، عدم توجه و ادارک صحیح از  تفاوت­های نسل مادران و دختران در تدبیر منزل است که باعث تغییرات شدید ساختار روابط، نابسامانی و بحران­های میان والدین و فرزندان و در نهایت شکاف نسلی می­شود. بحرانی بودن روابط خانوادگی، باعث تزلزل  نقش خانه به­عنوان نخستین کانون زندگی مشترک در جامعه­پذیری فرزندان است. سوال اصلی پژوهش چگونگی تفاوت­های بین­نسلی در بازنمایی هویت کدبانو است.  برای یافتن پاسخ، پژوهشگر از میان وجوه مختلف کدبانوگری، به مطالعه موردی تبیین  تفاوت­های فرهنگ آشپزی و مدیریت خوراک در میان دو  نسل از  مادران و دختران گونئی (شبستر مرکزی)­ مقیم تهران پرداخته است.   روش­شناسی: روش پژوهش کیفی با رویکرد  پدیدارشناسانه و تحلیل مصاحبه­های نیمه ساختارمند با 30 نفر از مادران و دختران گونئی (شبستر مرکزی)­ مقیم تهران در خصوص فرهنگ آشپزی و مدیریت خوراک است. مشارکت­کنندگان (مادران متولد دهه­های 40 و 50 / دختران متولد دهه­های 70 تا 80)  از طریق نمونه­گیری هدفمند و روش گلوله برفی انتخاب شدند. از تحلیل متن مصاحبه­ها و گفتار روزمره مابین مادران و دختران، واحدهای معنایی شناسایی و با تجمیع آنها، درون­مایه­های فرعی و درون­مایه­های اصلی مشخص و در نهایت درون­مایه مرکزی هویت کدبانو از منظر فرهنگ آشپزی و مدیریت خوراک  استخراج گردید. . درون­مایه­های اصلی شامل 1- دانش آشپزی و غذاهای معیار  2- دانش ذخیره­سازی و انبار مواد خوراکی 3- دانش مصرف مواد خوراکی و توزیع غذا 4- فرهنگ خوراک و مشارکت­ در وفاق اجتماعی 5- نقش خوراک در عاملیت زنان است. یافته­ها:  یافته­ها بیانگر: 1 – هویت سیال کدبانو در میان نسل­ها و تغییر معیارهای  فرهنگ آشپزی و مدیریت خوراک. 2- تفاوت نگاه نسل­ها به  سرمایه­ اجتماعی دانش آشپزی و اقتصاد خوراک 3- تغییر ماهیت انگ­های اجتماعی با توجه به تغییر نقش­های زنان در خانه 4- تفاوت ادارک دو نسل از قدرت و عاملیت اجتماعی زنان در فرهنگ آشپزی با توجه به تغییر سبک زندگی 5- تغییر دایره واژگانی در گفتار میان مادران و دختران  در خصوص کدبانوگری و فرهنگ آشپزی 6-  تاثیر اینترنت و شبکه­های مجازی در تغییر معیارهای فرهنگ آشپزی و مدیریت خوراک. 7- بروز مقایسه مداوم مهارت­های آشپزی میان نسل­ها و ایجاد تعارض و کشمکش میان مادران و دختران 8- افزایش خشونت کلامی و پرخاشگری میان مادران و دختران به دلیل اختلاف ادراک­ در امور آشپزی و مدیریت خوراک که می­تواند به شکاف عمیق میان­نسلی منجر ­گردد.نتیجه­گیری: تفاوت­های میان نسلی در خصوص مدیریت امور خانه اگر به­درستی تبیین نگردد، انتقال فرهنگ و ارزش­های خانوادگی با اشکال مواجه می­شود که تاثیرات آن می­تواند به شکاف نسلی و گسست عاطفی میان اعضاء خانواده منجر گردد. عدم درک ارزش­ها و الگوهای رفتاری هر نسل از سوی نسل دیگر، عصبیت و عدم انعطاف در قبول نوآوری­ها و خلاقیت در فرهنگ آشپزی نسل جوان  از سوی مادران، عرصه را بر فرزندان تنگ می­کند و موجب دلسردی، عدم اعتماد به­نفس و از تکاپو افتادن جوانان می­گردد . نتایج نشان­ می­دهند هرچند در خصوص کسب دانش آشپزی و مدیریت مواد غذایی به عنوان یکی از ویژگی­های زنان کدبانو میان مادران و دختران اختلافی وجود ندارد ولی در بازنمایی معیارها و شاخصه­های آن، تفاوت میان نسلی وجود دارد و پیشنهاد می­شود به این موارد توجه شود: 1- تغییر نظام ارزشی نسل­های مادران و فرزندان 2- تغییر نظم اجتماعی و تفاوت در سبک زندگی میان نسل­ها  3- توجه به مسائل مربوط به تمایل به کنترل در نسل مادران و تمایل به استقلال در نسل دختران 4- توجه به میزان پذیرش تفاوت­ها از سوی نسل­ها 4- توجه  به رابطه تعاملی و هم­افزایی میان زبان با بخش­های دیگر فرهنگ و جایگاه نشانه­شناسی خوراک در گفتار خانوادگی نسل­های مختلف  5- لزوم ورزیدگی و تقویت نگاه پژوهشگران جوان به مقوله گفتار روزمره (به عنوان اموری محسوس) در بازشناسی تفاوت­های نسلی (به عنوان امری نامحسوس و پیچیده) در جوامع در حال گذار 4- لزوم توجه پژوهشگران به اهمیت نتایج برای مطالعات تطبیقی هویت زنان در جمعیت­های قومی و تاثیر مهاجرت و تغییر سبک زندگی