ارزیابی فعالیت آنتی باکتریال، آنتی قارچی، آنتی اکسیدانی و شناسایی ترکیبات شیمیایی اسانس گیاه داروئی Narcissus tazetta L. بومی بهبهان

نویسندگان

1 ایران، کرج، دانشگاه علوم پزشکی البرز، مرکز تحقیقات گیاه درمانی و طب مکمل مبتنی بر شواهد

2 ایران، تهران، دانشگاه تهران، دانشکده دامپزشکی، گروه علوم پایه

doi
چکیده

چکیده:مقاومت باکتریایی و قارچی یکی از دغدغه ها و نگرانی ها در علوم زیستی و پزشکی گردید. از طرفی سالانه در دنیا بیش از بیست میلیون کیلوگرم انواع اسانس از گیاهان دارویی مختلف استخراج می گردد. این مقاله فعالیت ضد قارچی، ضد باکتریایی، آنتی‌اکسیدانی، استخراج و شناسایی ترکیبات موثره اسانس گونه نرگس Narcissus tazetta L. بومی بهبهان را به روش میکرو استخراج فاز جامد در فضای فوقانی (Head space) بررسی نموده است. پودر گل نرگس با حلال متانول و با روش پرکولاسیون حل و با استفاده از دستگاه تقطیر در خلاء تغلیظ و عصاره بدست آمده است. اندازه‌گیری ظرفیت تام آنتی اکسیدانی، برای سنجش مقدار آسکوربیک‌اسید کل و فعالیت ضدباکتریایی عصاره هیدروالکلی به روش دیسک کاغذی در مقایسه با آنتی‌بیوتیک‌های استاندارد، علیه سویه‌های استاندارد انجام گرفت. اسانس-گیری به روش Head space و برای آنالیز و شناسایی ترکیب‌های تشکیل دهنده اسانس، از دستگاه GC/MS استفاده شد.نتایج نشان داد عصاره پیاز گل نرگس بترتیب بیشترین اثر را بر باکتری ایکولای و قارچ‌های فوزاریوم سولانی، آسپرژیلوس نایجر و کاندیدا آلبیکانس و باکتری‌های باسیلوس سابتیلیس و استافیلوکوکوس اورئوس دارد. همچنین مقدار آنتی اکسیدان در عصاره کل 698/31 ﻣﯿﮑﺮوﻣﻮل ﺑﺮ ﮔﺮم وزن ﺧﺸﮏ ﻋﺼﺎره (µmol/g) بود .ترکیبات غالب اسانس شامل (E)-β-Ocimene (%36/31)، Linalool (%773/22)، Limonene (%177/14)، 1,8-Cineole (%56/6)، Benzyl acetate (%477/5)، Exo- Arbzol (%622/3)، -Terpinene (%53/3)، (3Z)-Hexenyl acetate (%812/2)، -Terpineol (088/2) بود. با توجه به کاربردهای روز افزون و فعالیت زیستی مؤثر عصاره گل نرگس، مطالعات وسیع‌تر ویژگی‌های آنتی میکروبی و آنتی اکسیدانتی این گیاه به روش های مختلف پیشنهاد می‌گردد.