مدل علّی استفاده آسیبزا از اینترنت بر اساس نیازهای بنیادین روانشناختی با واسطهگری راهبردهای تنظیم هیجان و مقابله اجتنابی
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری روانشناسی عمومی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
2 استاد، گروه روانشناسی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران
3 استادیار، گروه روانشناسی تربیتی و شخصیت، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
4 دانشیار، وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، تهران، ایران.
doi
10.22054/nms.2023.70126.1462چکیده
گسترش استفاده از اینترنت ابعاد مختلف زندگی انسان را تحت تأثیر قرار داده بهنحویکه استفاده بیرویه از اینترنت با آسیبهای متعدد فردی و اجتماعی همراه گردیده است. در این رابطه، پژوهش حاضر باهدف تعیین نقش میانجی راهبردهای تنظیم هیجان و مقابله اجتنابی در رابطه بین نیازهای بنیادین روانشناختی و استفاده آسیبزا از اینترنت انجام گرفت. روش پژوهش توصیفی از نوع همبستگی بود. جامعه آماری شامل کلیه دانشجویان دانشگاه آزاد اسلامی واحدهای علوم و تحقیقات، مرکزی و کرج در سال تحصیلی 99-1398 بود که با استفاده از روش نمونهگیری خوشهای، تعداد 397 نفر بهعنوان نمونه انتخاب شدند. ابزار گردآوری دادهها شامل پرسشنامههای استفاده آسیبزا از اینترنت، تنظیم شناختی هیجان، نیازهای بنیادی روانی و پرسشنامه مقابله با موقعیتهای استرسزا بود. دادهها با روش تحلیل مسیر و با کمک نرمافزار Spss و Amos تجزیهوتحلیل شد. یافتهها نشان داد نیازهای بنیادین روانشناختی بر استفاده آسیبزا از اینترنت دارای اثر مستقیم نیستند اما اثرات غیرمستقیم نیازهای روانشناختی از طریق تنظیم شناختی هیجان و مقابله اجتنابی بر استفاده آسیبزا از اینترنت معنادار بود (0.05>P)؛ بنابراین، درمانگران و مشاوران بایستی در مداخلات مختلف بهمنظور کاهش استفاده آسیبزا از اینترنت، به نقش میانجی راهبردهای تنظیم هیجان و مقابله اجتنابی نیز توجه داشته باشند.