فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

سفرنامه‌نویسی یکی از سبک‌های ادبی است که در آن شخصی که به سرزمین‌های دیگر سفر کرده، دیده‌ها، شنیده‌ها، تجربیات، رخدادها و احساساتش را درباره آن سرزمین‌ها برای آگاه کردن دیگران در قالب کتابی می‌نویسد. پس از ظهور اسلام و رویکرد آموزه‌های دینی به تشویق سیروسفر با انگیزه‌های مذهبی، علمی و سیاسی نگارش سفرنامه‌ها رو به فزونی نهاد. هدف از این پژوهش بررسی تطبیقی- تاریخی مکتوبات دو سفرنامه‌نویس مسلمان ابن‌فضلان و ابن‌بطوطه با موضوع آموزش و تعلیم و تربیت و مسائل اجتماعی فرهنگی و مذهبی است. پژوهش حاضر به روش توصیفی-تحلیلی پدیده‌های تعلیم و تربیت به مقایسه دیدگاه‌ها و مشاهدات دو نویسنده مسلمان در قرن هشتم و چهارم در موقعیتی خاص ادراک شده، با یک روش علمی و با رویکردی ذهنی در قالب مباحث اجتماعی پرداخته است. نتایج پژوهش نشان می‌دهد دو سفرنامه‌نویس مسلمان علیرغم این‌که در دو قرن متفاوت زندگی می‌کردند با روش توصیفی تلاش نموده‌اند، اطلاعات قابل توجه به مسائل آموزش، تعلیم و تربیت و مسائل اجتماعی و فرهنگی و مذهبی این دوره‌های تاریخی را تبیین و به رشته تحریر درآورند. اطلاعاتی را درباره نهاد آموزش و تربیت، مکتب‌خانه و مدارس علمیه، خانقاه‌ها، آموزش دختران، تأمین هزینه‌های تحصیل آن‌ها و مسائل اجتماعی و فرهنگی مذهبی از دیدگاه دو سفرنامه‌نویس مسلمان در دو قرن متفاوت پرداخته است.