نقش رسانههای نوین در جابجایی قدرت در جوامع سیاسی و گسترش مردمسالاری
نویسندگان
1 دکتری علوم ارتباطات و پژوهشگر حوزه رسانه، رشت، ایران.
2 استادیار گروه مشارکت ها و ارتباطات، پژوهشگاه مطالعات آموزش و پرورش، سازمان پژوهش و برنامه ریزی آموزشی، تهران، ایران.
doi
10.22054/nms.2023.46164.814چکیده
بر اساس مطالعات جهانی، رسانههای نوین مرزهای اقلیمی و جغرافیایی را از شمول دایره قدرت دولتها و حکومتها خارج میسازد. از طریق تأثیرگذاری بر احساس امنیت و آزادی شخصی، مردم را قدرتمند مینماید و شکل دادن به عناصر رفتاری انسان را تسهیل میکند. این رسانهها بستر لازم برای ظهور بازیگران جدید و رقابت آشکار با قدرتهای سنتی را فراهم نموده و بهعنوان ابزاری قدرتمند برای جابجایی قدرت در جوامع سیاسی نقشآفرینی میکنند. هدف از تحقیق حاضر بررسی نقش رسانههای نوین در جابجایی قدرت در جوامع سیاسی است که با روش پیمایش و با استفاده از ابزار پرسشنامه صورت گرفته است. جامعه آماری تحقیق متشکل از اساتید دانشگاه و کارشناسان رسانهها است. حجم نمونه 402 نفر است که با استفاده از روش نمونهگیری خوشهای سیستماتیک، برگزیده شدند. یافتهها نشان داد، همه جنبههای رسانههای نوین (تلویزیونهای فراسرزمینی، اینترنت، فضای مجازی، شبکههای اجتماعی و روزنامهنگاری الکترونیک) در جابجایی قدرت نقش دارند اگرچه میزان نقشآفرینی یکسان نیست. از میان رسانههای موردبررسی، دو عامل شبکههای ماهوارهای و اینترنت در گسترش مردمسالاری سهم بیشتری دارند. همچنین شبکههای ماهوارهای فارسیزبان از طریق افزایش مطالبات مردم و شبکههای اجتماعی مجازی با افزایش اطلاعات و آگاهی، میزان مشارکت مردم در روند مردمسالاری در جمهوری اسلامی ایران بیشترین نقش را ایفاء میکنند.