فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف: انسان‌شناسان مطالعه جنگ را به عنوان یک «واقعه اجتماعی» از نظر ماهیت، منشأ، روش، ابعاد و زمینه‌ها مطالعه نموده و پیامدهای فرهنگ و اجتماعی آن را مورد اهمیت قرار می‌دهند. جنگ تحمیلی بر عرصه‌های مختلف جامعه به ویژه ابعاد انسان‌شناختی تأثیر گذاشته و همچنان بی‌تاثیر نیست. با این وجود بی‌توجهی و سکوت اندیشمندان علوم انسانی به ویژه در جامعه ایران در این زمینه به خوبی قابل مشاهده است.جنگ یکی بزرگترین فجایع انسانی و طبیعی در دنیا است. در جنگ ایران و عراق با یکی از بزرگترین خسارات انسانی در کشور مواجه‌ایم. جانبازان قطع نخاعی به عنوان بازماندگان آن، از جایگاه مهمی در شناخت و تبیین مسئله جنگ برخوردار هستند. فرزندان آنها به عنوان نسلی جدید و پویا پس از جنگ و دوره پساجنگی دارای مشکلات و مسائل فراوانی در تجربه زیسته خود از این موقعیت خانوادگی هستند. پرسش مهم در این پژوهش این است که فاجعه چه تاثیرات مستقیم و غیر مستقیمی بر خانواده جانبازان خواهد گذاشت و فرزندان جانبازان در زمینه خانوادگی به عنوان یکی از اعضای مهم خانواده با چه تجربه‌ای در ابعاد فردی و اجتماعی مواجه هستند؟روش شناسی: به اقتضای موضوع و هدف این پژوهش که بررسی تجربه زیسته فرزندان جانباز قطع نخاعی است، روش اتخاذی همان روشی است که تحت عنوان پدیدارشناختی است. روش پدیدارشناختی شاخه‌ای از روش کیفی است که با روش کمی و پیمایشی متفاوت خواهد بود. روش کیفی روشی مطلوب در حوزه و مطالعات مردم‌شناختی قرار دارد و روشی که فرصت و امکان کافی برای درک و فهم و بازنمایی پیچیدگی‌های موضوع را برای محقق و پژوهشگر اجتماعی فراهم می‌سازد. سوژه‌های مورد مطالعه فرزندان جانباز قطع نخاعی از نظر «جنسیت» فرزندان «پسر» و «دختر» و همچنین از نظر «سنی» از حداقل سنی که هستند که فرد بتواند به راحتی به سوالات پاسخ دهد و در سنین بالاتر محدودیتی وجود نداشته باشد. نمونه‌ها در «محدوده مکانی» استان تهران و استان قم محدود خواهد شد.یافته­ها: نتایج به دست آمده حاکی از تیپولوژی آنان به سه گروه است: ١. به شدت وابسته از نظر روابط و تعاملات خانوادگی ٢. گریزان از خانواده و واکنش‌های رفتاری تند در برابر خانواده ٣. در نهایت فرزندانی که به ناچار موضع تحمل و مدارا را در پیش گرفتند. مهم‌ترین دلایل ایجاد مسائل در گروه دوم و سوم آسیب‌پذیری چندگانه در تجربه زیسته این فرزندان است. از بعد فردی: آسیب‌های روحی و روانی پس از حادثه، آسیب‌های جسمی ناشی از عضویت در چنین خانواده‌هایی، از بعد خانوادگی: نقش‌پذیری به جای والدین، الگوی تربیتی والدین خودمحور، تعارضات ناشی از فرزندخواندگی، تعارضات معنایی و هویتی درون خانوادگی، از منظر فرهنگی: عدم حمایت اجتماعی و تاثیرات منفی حمایت‌های نظام سیاسی در قالب سیاست‌گذاری صرفاً تبلیغی و اغراق‌آمیز. با توجه به رویکردهای انسان‌شناسی شناختی و انسان‌شناسی فاجعه سعی در فهم و تحلیل تجربه زیسته فرزندان جانبازان قطع نخاعی و در جهت فهم و درک کیفیت زندگی آن‌ها شده است