فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف- ازاین‌رو، اهداف این نوشتار عبارت‌اند از: مطالعه بازتاب مفاهیم شناختی انسان‌گرایانه بین صورت و اعضای بدن در حال انجام یک عمل در صحنه‌های اجتماعی پیچیده با سطوح مختلف تعامل اجتماعی و عوامل فردی در مقابل اجتماعی به تصویر کشیده شده در صحنه‌های پیکرنگاری قلمدان‌های لاکی قاجار در موزه ملی ملک و همچنین، تحلیل مفاهیم شناختی پیکرنگاری در پی بررسی شخصیت انسانی این پیکره‌هاست. پرسش‌های که در این مقاله مطرح می‌شود، به‌این‌ترتیب است که نقوش انسانی مصور شده بر قلمدان‌های لاکی دوره قاجار در چه سطوح مختلفی از تعامل اجتماعی و عوامل فردی ترسیم شده‌اند؟ نقوش پیکرنگاری این قلمدان‌ها غالباً دارای چه مفاهیم انسان‌گرایانه هستند و توجه بصری به این شخصیت‌ها در زمینه صحنه‌های اجتماعی و فردی به چه صورت تبیین می‌شود؟روش شناسی- این مقاله با روش توصیفی-تحلیلی و گردآوری اطلاعات به شیوه کتابخانه‌ای طبق رویکرد مفاهیم شناختی انسان‌گرایانه بر پایه نظریه توجه بصری بوندسن به شناسایی و مطالعه پیکرنگاری مصور شده بر روی قلمدان‌های لاکی دوره قاجار می‌پردازد.یافته‌ها- در تحلیل پیکره‌های انسانی قلمدان لاکی دوره قاجار باید به مفاهیم شناختی انسان‌گرایانه چون شخصیت آن‌ها توجه کرد. علاوه بر این، بررسی پیکرنگاری قلمدان لاکی دوره قاجار نشان می‌دهد که نقوش ترسیم شده انسانی از الگوهای زیبایی‌شناسی تقریباً مشابه و متأثر از ورود تفکرات هنری اروپایی تبعیت کرده است. چنانچه در طراحی پیکرنگاری تقلیدی ناقص از واقع‌گرایی در طراحی‌ها دیده می‌شود.نتیجه‌گیری- نتایج نشان می‌دهد که بر اساس نظریه توجه بصری (TVA) بوندسن و تحلیل پیکرنگاری قلمدان‌های لاکی، پیکرنگاری شخصیت انسان در دو سطح کُنش فردی و اجتماعی در نقاشی منجر به تأثیرگذاری در جذب رفتار مخاطب در جلب‌توجه بصری محسوب می‌شود و بازنمایی کُنش‌های فردی در مقایسه با صحنه‌هایی با کُنش‌های اجتماعی، منجر به جهت‌دهی بیشتر کاوش های بصری در پیکرنگاری قلمدان‌های فوق شد. همچنین، توجه بصری در صحنه‌های اجتماعی پیچیده‌ای؛ چون صحنه نبرد بر فعالیت پیکره‌های انسانی و نوع شخصیت آن‌ها متمرکز می‌شود، درحالی‌که در چهره‌نگاری، توجه بصری به چهره ترسیم شده معطوف می‌شود