ارزیابی ذخایر کربن آلی خاک در کاربری‌های گوناگون با استفاده از روش‌های آماری حداقل مربعات جزئی، زمین‌آمار، مدل درختی M5 و تصاویر لندست 8

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، گروه علوم و مهندسی خاک، دانشکدة کشاورزی، دانشگاه لرستان، خرم‌آباد

2 دانشیار گروه علوم و مهندسی خاک، دانشگاه تربیت مدرس

3 دانشیار گروه علوم و مهندسی خاک، دانشکدة کشاورزی، دانشگاه لرستان، خرم‌آباد

doi
10.52547/gisj.14.2.1
چکیده

کربن آلی نقشی حیاتی در پایداری زیست‌محیطی, شاخص کیفیت و سلامت خاک دارد؛ بنابراین شناسایی توزیع مکانی ترسیب کربن از الزامات برنامه‌ریزی محیطی و مدیریت خاک است. پژوهش حاضر به‌منظور بررسی میزان ترسیب کربن در کاربری‏های کشت و صنعت نیشکر، کشاورزی سنتی و بایر انجام شد. در هر کاربری، شصت نمونه خاک برداشت و کربن آلی، شوری، آهک، واکنش خاک و سدیم محلول خاک اندازه‌گیری شد. با استفاده از داده‏های طیفی سنجندة OLI و TIRS ماهوارة لندست 8، مقادیر باندها و شاخص‏های خاکی و پوشش گیاهی شامل NDVI، SAVI، TSAVI، OSAVI، MSAVI، SOCI، WDVI، PVI، RVI و BI در نقاط نمونه‌برداری به‌دست آمد و رابطة بین آنها و مقدار مادة آلی خاک محاسبه شد. نتایج نشان می‌دهد، بیشترین همبستگی را با مقدار مادة آلی خاک به خود اختصاص داده‌اند: در کاربری کشت و صنعت، شاخص SOCI با 30/50% و باند 3 با 82/53%؛ در کشاورزی سنتی، شاخص PVI با همبستگی 35/60% و باند 7 با 63/60%؛ در اراضی بایر، شاخص RVI با همبستگی 27/34% و باند 2 با 67/36%. نتایج تحلیل آماری به‌روش برازش حداقل مربعات جزئی نشان داد میانگین نتایج واسنجی و اعتبارسنجی به‌ترتیب 48/43 و 08/39% است. نتایج برآورد مادة آلی خاک به‌روش کریجینگ و مدل درخت M5 نشان می‏دهد که همبستگی مقادیر مادة آلی اندازه‏گیری و پیش‌بینی‌شده به‌ترتیب 20/66 و 00/82% بود. طبق این نتایج، بین مقادیر مادة آلی خاک و شاخص‏ها و باندهای ماهوارة لندست 8 همبستگی معنی‌داری وجود دارد و می‌توان مقادیر مادة آلی خاک منطقة مورد مطالعه و سایر مناطق دارای شرایط مشابه را با احتمال مورد قبولی تخمین زد.