طراحی الگوی نهاد مردمی مبتنی بر منظومه فکری حضرت آیت الله خامنه ای (مدظله العالی)

نویسندگان

1 دانشجوی دکترای مدیریت آموزشی دانشگاه اصفهان

2 دانشیار گروه علوم تربیتی دانشگاه اصفهان

doi
10.22084/rjir.2022.25683.3443
چکیده

هدف: نهادسازی در اسلام همواره متکی به مردم و برخاسته از اراده و آراء توده مردم است و طبعاً راز ماندگاری حکومت­ ها و نهادها، در مردم ­سالاری و ایستادگی مردم پای تشکیلات و نهادهاست که این مهم از رهگذر استقرار نهادی مردمی که بر الگویی جامع و تجربه شده ابتناء یافته است، امکان­ پذیر است. از این­رو پژوهش حاضر به ­دنبال شناسایی الگویی برای استقرار نهادی مردمی در منظومه فکری حضرت­ آیت ­الله­ خامنه ­ای (مدظله ­العالی) است که ده ­ها سال نقش هدایت و راهبری یکی از بزرگترین و مردمی ­ترین حکومت ­های دوران معاصر را برعهده داشته ­اند انجام شده است. روش‌شناسی پژوهش: بدین منظور از روش «نظریه پردازی داده­ بنیاد» و تمام­خوانی 2132 سند که جملگی منتسب به معظم ­له بوده است استفاده شده است. یافته‌ها: مدل مفهومی جامعی از یک نهاد مردمی متشکل از یک پدیده محوری با عنوان «مردمی­بودن» با 4 مقوله اصلی ویژگی ­ها، مصادیق، ماهیت و عرصه ­ها و 24 عامل علّی و زمینه­ ای مانند «عدالت ­طلبی» و «آرمان­ گرایی»، 8 عنصر تقویت کننده ازجمله «اتحاد ملی» و «باور به مردم»، 11 عنصرتضعیف ­کننده مانند «نگاه از بالا به­ پایین» و «مردم­ ستیزی»، 17 اثر و پیامد ازجمله «نصرت الهی» و «سرافرازی ملت» و 6 آرمان وهدف غایی ازجمله «حکومت صالحان» و «استقرار ارزش ­های الهی و اسلامی» مبتنی بر اندیشه نورانی مقام معظم رهبری شناسایی و ارائه شده است. نتیجه‌گیری:  نهاد مردمی در هندسه فکری مقام معظم رهبری از نقش محوری مردم و مردم­ داری در تشکیل، اداره و تعالی آن حکایت دارد به­ نحوی­ که علاوه بر برخورداری هر یک از مؤلفه ­های بالا بر جهان بینی الهی و اسلامی ابتناء یافته است.