فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

نگاه آسیب‌شناختی و انتقادی به جهان اجتماعی بخشی از مهم‌ترین وجوه تأملات نظری اندیشمندان اجتماعی شمرده می‌شود. هر چند در میان برخی از رویکردهای جامعه‌شناسان از قبیل تفهمی و پوزیتویستی مغفول مانده است.این مسأله در میان اندیشمندان اجتماعی مسلمان جایگاه بالایی داشته است. آیت‌الله مصباح از جمله متفکرانی است که در این حوزه اندیشه‌وزی کرده و در آثار مختلف آن را پی‌گرفته است. این پژوهش تلاش می‌کند این مسأله را بر مدار مبانی انسان‌انسان شناختی اندیشه اجتماعی آیت الله مصباح یزدی پی‌گیرد کند که بر اساس روش‌شناسی بنیادین و تحلیل محتوای آثار صورت می‌پذیرد. برخی از یافته‌ها عبارتند از: عقلانیت نقد اجتماعی، مدار مشروعیت در نقد اجتماعی، نقد اجتماعی اصلاح‌گریانه، قداست و وظیفه همگانی بودن نظارت و نقد اجتماعی. بحت و نتیجه‌گیری: منظومه معرفتی وحیانی آیت‌الله مصباح نسبت به انسان و امتداد منطقی این مبادی در نظریه‌های اجتماعی ایشان، نقد اجتماعی ایشان در عرصه فرهنگ و جامعه را نسبت به دیگر نظریه‌ها متمایز می‌سازد و مرز بین نقد واقعی و ثمر بخش اصلاح‌گرایانه نسبت به کنش‌های اجتماعی، و نقد غیر اصلاح‌گرایانه را نمایان می‌سازد.