بررسی جامعه شناختی نبرد نمادین شاه و امام خمینی (ره) در انقلاب 57 از دیدگاه پیر بوردیو

نویسندگان

1 استادیار گروه علوم سیاسی، واحد رشت، دانشگاه آزاد اسلامی، رشت، ایران

doi
10.22084/rjir.2022.24931.3383
چکیده

هدف: تاکنون پژوهش‌های صورت گرفته درباره انقلاب اسلامی بر جنبه‌های ساختاری، فرهنگی، اقتصادی و مذهبی متمرکز بوده است و کمتر پژوهشی به ویژگی‌های جامعه‌شناختی سلوک رهبران رژیم پهلوی و انقلاب اختصاص یافته است. بنابراین هدف این پژوهش، مطالعه جنبه‌های مغفول شکل‌گیری انقلاب با تمرکز بر شناخت خصلت‌ها و عملکرد شاه و رهبر انقلاب یعنی امام خمینی(ره) در میدان سیاسی و اجتماعی ایران است. روش‌شناسی پژوهش: روش پژوهش ما کیفی است و در این مقاله با بهره‌گیری از نظریه پراتیک «پیر بوردیو» جامعه‌شناس فرانسوی، تلاش کردیم نبرد میان شاه و امام را از زاویه تأثیرگذاری خصلت‌ها و سرمایه‌ها در میدان سیاسی ایران در سال 57 مورد تبیین قرار دهیم. یافته‌ها: یافته‌های تحقیق نشان می‌دهد که امام خمینی(ره) با اتکا بر سلوک شخصی و جهان نمادین اسلامی- شیعی نسبت به خصلت‌ها و سلوک شاه، نزدمردم جذابیت بیشتری پیدا کرد و با اتکا برسرمایه نمادین، میدان سیاسی و اجتماعی مبارزه علیه رژیم پهلوی را از آن خود ساخت. نتیجه‌گیری: بررسی جامعه شناختی سلوک شخصی امام خمینی‌(ره) و شاه براساس نظریه «بوردیو» نشان می‌دهد که در میدان سیاسی - اجتماعی دهه 50 شمسی در ایران، امام توانست باورهای مردم را متحول نماید و با نمادین ساختن میدان مبارزه، قدرت فیزیکی و دستگاه سرکوب رژیم پهلوی را با فروپاشی روبه‌رو سازد.