تحلیل و پهنه‏ بندی مخاطرات ژئومورفولوژیک (لغزش و سیل) استان البرز با استفاده از مدل‏ هایVIKOR-AHP و FR

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری رشتۀ مخاطرات ژئومورفولوژیک، دانشکدۀ علوم جغرافیایی و برنامه ‏ریزی، دانشگاه اصفهان

2 دانشیار گروه جغرافیای طبیعی، دانشکدۀ علوم جغرافیایی و برنامه ‏ریزی، دانشگاه اصفهان

3 دانشیار گروه برنامه‏ ریزی شهری، دانشکدۀ علوم جغرافیایی، دانشگاه خوارزمی

doi
10.22059/jphgr.2019.261347.1007250
چکیده

مخاطرات زمینی و ژئومورفیک از مخاطراتِ مهمِ طبیعی‏اند که سالیانه خسارات جانی و مالی زیادی در کل کشورهای جهان و به‏ویژه ایران به‏بار می‏آورند. ازاین‏رو، مطالعه و تهیة نقشة پهنه‏بندی مخاطرات امروزه یکی از اولویت‏های هر کشور به‏شمار می‏آید. در این تحقیق به بررسی مخاطرات زمین‏لغزش و سیل در سطح استان البرز پرداخته شده است. برای تهیة نقشة پهنه‏بندی خطر زمین‏لغزش استان، از مدل ترکیبی VIKOR-AHP و برای تهیة نقشة پهنه‏بندی خطر سیل از مدل نسبت فراوانی FR استفاده شد. سپس، به‏منظور داشتن دیدی کلی و جامع نسبت به وضعیت این مخاطرات، نقشة تلفیقی مخاطرات استان، که از همپوشانی دو نقشة پهنه‏بندی سیل و زمین‏لغزش است، با استفاده از مدل FUZZY تهیه شد. طبق نتایج نهایی حاصل از نقشه‏های پهنه‏بندی هر یک از مخاطرات، 09/33درصد سطح استان در پهنه با خطر زیاد زمین‏لغزش و 21/21درصد از سطح استان در پهنة خطر متوسط سیل قرار دارند که شناسایی و پهنه‏بندی مناطق دارای پتانسیل خطر وقوع این‏گونه مخاطرات اهمیت بسیاری دارد.