تأثیر بیان ژن aiiA بر تحرک و آنزیم‌های بیماری‌زایی باکتری Pectobacterium carotovorum عامل پوسیدگی نرم باکتریایی

نویسندگان

1 گروه گیاهپزشکی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد اصفهان (خوراسگان)، اصفهان، ایران

2 گروه گیاهپزشکی، دانشکده علوم کشاورزی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد شیراز، شیراز، ایران

doi
10.22059/jbioc.2019.276448.261
چکیده

حدنصاب احساس (Quorum sensing) یک مکانیسم‌ تنظیمکننده است که توسط‌ Pectobacterium carotovorum برای تنظیم بیان ژن‌ها و تولید فاکتورهای بیماری‌زایی استفاده می‌شود. در سال‌های اخیر باکتری‌های مختلفی از خاک جداسازی شده‌اند که می‌توانند مولکول‌های پیام‌رسان باکتریها به‌ویژه اسیل هموسرین لاکتون (AHL) را تجزیه و در حدنصاب احساس باکتری‌ها اختلال ایجاد کنند. در این پژوهش اثر ژن مولد آنزیم لاکتوناز‌ (aiiA) از باکتری‌های Bacillus sp. DMS133 و Bacillus sp. A24 روی تحرک و تولید آنزیمهای بیماری‌زایی باکتری P. carotovorum EMPCC مورد بررسی قرار گرفت. نتایج نشان داد که فعالیتهای حرکت سطحی(Swimming)، شناگری (Swarming) و خزیدن در عمق (Twitching) در پکتوباکتریومهای موتانت و دارای ژن aiiA (جدایه‌هایEMPCC/aiiA1 و EMPCC/aiiA2) نسبت به باکتری تیپ وحشی (جدایه EMPCC) به شدت کاهش پیدا کرد. در آزمون اندازهگیری آنزیمهای بیماری‌زایی نیز حضور AHL لاکتوناز در باکتری موتانت باعث کاهش چشم‌گیر مقدار آنزیمهای پکتیناز، سلولاز و پروتئاز شد. به‌طوری‌که میانگین تولید این آنزیمها نسبت به باکتری فاقد ژن aiiA تا بیش از بیست برابر کاهش نشان داد. تحرک و تولید آنزیمهای تجزیهکننده دیواره سلولی گیاه از فاکتورهای مهم بیماری‌زایی پکتوباکتریومها هستند. حضور ژن aiiA لاکتوناز در این باکتری باعث تجزیه شدن مولکولهای پیامرسان و در نتیجه اختلال در فعالیتهای وابسته به QS به‌ویژه فاکتورهای بیماری‌زایی در P. carotovorum شده است.