مطالعة شیوه‌های بازنمایی زنان در ده داستان کودک از محمدرضا یوسفی «بر مبنای فرانقش اندیشگانی»

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری دانشگاه علامه طباطبایی آموزش و پرورش

2 استاد دانشگاه علامه طباطبائی

3 دانشیار دانشگاه علامه طباطبائی

doi
10.22099/jcls.2019.33785.1703
چکیده

هدف این پژوهش، بررسی شیوه‌های بازنمایی شخصیت زنان در ده داستان برگزیده‌ از محمدرضا یوسفی است. بر این اساس داستان‌هایی از قبیل قالیچه‌ی بته‌گلی، قصه‌ی گل‌رو و گل‌بو، سبز، آبی و زرد و... ویژه‌ی مخاطبان گروه سنی «ب» و «ج» بر مبنای فرانقش اندیشگانی تحلیل شده‌اند. یوسفی برای معرفی زنان در متن روایت از کنش، گفتار و صفات نسبت‌داده‌شده به شخصیت‌های داستانی بهره می‌گیرد. یافته‌های این پژوهش نشان می‌دهد که زنان در داستان‌های مدّنظر، شخصیت‌هایی فعال، کنشگر، تأثیرگذار، تعلیم‌دهنده و صاحب تفکر هستند. «فرایندهای مادی» ابزار اصلی یوسفی در بازنمایی فعال و بدون تبعیض زنان در ساختار روایت‌ها است؛ این فرایندها کارکرد ترغیبی چشمگیری دارند و مخاطب را با شخصیت داستان و کنش‌های وی همراه می‌کنند و بر جنبه‌ی حقیقت‌نمایی داستان می‌افزایند. شخصیت‌های زن در بیشتر این فرایندها نقش کنشگر داشته و حضور کم‌بسامد این شرکت‌کنندگان در «فرایندهای ذهنی» نیز در «واقع نمایی» و «تقویت باورپذیری مخاطبان» مؤثر است.