بررسی رهبری اخلاقی، مسئولیتپذیری و رفتارهای منصفانه بر جذب و حفظ مشتریان کسبوکارهای اشتراکی
نویسندگان
1 مربی، گروه مدیریت بازرگانی، واحد قشم، دانشگاه آزاد اسلامی، قشم، ایران
2 استادیار گروه مدیریت بازرگانی، واحد قشم، دانشگاه آزاد اسلامی، قشم، ایران
3 استادیار، گروه مدیریت بازرگانی، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه هرمزگان، بندرعباس، ایران
doi
10.22059/jibm.2022.347709.4435چکیده
هدف: رعایت اخلاق و حفظ ارزشهای اخلاقی، از مباحث ضروری در کسبوکارهای جدید است. رهبری اخلاقی از طریق روابط بین فردی و اقدامهای شخصی سازنده، میکوشد که با ترویج اخلاقیات و ارتباطات دوطرفه، قدرت تصمیمگیری را در کسبکارها تقویت کند. مسئولیتپذیری بخش مهمی از توجه کسبوکار به منفعت جامعه است و رفتارهای منصفانه، رفتار اخلاقی در کسبوکار محسوب میشود. کسبوکارهای اشتراکی بهدلیل ماهیت غیرحضوری و فروش مجازی محصولات و ارائه متنوع و ارزانقیمت آنها، از طریق بهاشتراکگذاری در محیط اینترنت با استقبال مشتریان مواجه شدهاند. این پژوهش در راستای بررسی تأثیر رهبری اخلاقی، مسئولیتپذیری و رفتارهای منصفانه بر جذب و حفظ مشتریان در کسبوکارهای اشتراکی اجرا شده است. روش: پژوهش حاضر از لحاظ هدف، کاربردی و از لحاظ ماهیت دادهها، کمّی است. جامعه آماری آن، کلیه مصرفکنندگان کالا، خدمات و ایدهها در کسبوکارهای اشتراکیِ شهر تهران بود. ابزار سنجش متغیرها، پرسشنامه محققساخته و مشتمل بر 15 سؤال بود که در مقیاس لیکرت پنجگزینهای تنظیم شد. روایی سؤالهای پرسشنامه را استادان گروه مدیریت بازرگانی دانشگاه آزاد اسلامی واحد قشم بررسی کردند. برای بررسی پایایی پرسشنامه نیز، از ضریب آلفای کرونباخ استفاده شد که مقدار آن 83/0 بهدست آمد. مقدار این ضریب، قابلیت اعتماد (پایایی) ابزار و نیز همبستگی مثبت بین سؤالهای پرسشنامه را نشان میدهد. شرط اصلی تحویل پرسشنامه به پاسخدهندگان این بود که در یک سال گذشته، دستکم یک بار از کالا و خدمات کسبوکارهای اشتراکی استفاده کرده باشند. با توجه به بزرگبودن حجم جامعه، از طریق فرمول کوکران برای جوامع نامعین، حجم نمونه 384 نفر تعیین شد. پرسشنامه بهصورت کاملاً تصادفی بین پاسخدهندگان توزیع شد. برای آزمون فرضیههای اصلی پژوهش، از مدل معادلات ساختاری در نرمافزار لیزرل استفاده شد. دلیل استفاده از معادلات ساختاری، بررسی همزمان معادلات رگرسیون و روابط علتومعلولی بوده است. برای سنجش میزان سازگاری الگوی پیشنهادی و دادهها، برازش مدل انجام گرفت. همچنین برای آمار توصیفی، از آمارههای میانگین، انحراف معیار و... استفاده شد. یافتهها: از میان مجموع 9 فرضیه پیشنهادی، 3 فرضیه اصلی و 6 فرضیه فرعی تأیید شد. همچنین، نقش میانجی متغیر رضایت و قصد خرید نیز به تأیید رسید. نتایج آزمون توصیفی نشان میدهد که متغیرهای پژوهش در سطح مطلوبی قرار داشتند و با توجه به شاخصهای برازش مدل، میتوان ارزیابی مناسبی از مدل ساختاری پژوهش انجام داد. نتیجهگیری: رهبری اخلاقی، مسئولیتپذیری و اِعمال رفتارهای منصفانه، بر جذب و حفظ مشتریان در کسبوکارهای اشتراکی تأثیر معناداری دارند. رفتارهای اخلاقی در کسبوکارهای اشتراکی، از طریق متغیرهای میانجی رضایت و قصد خرید بر جذب و حفظ مشتریان نیز تأثیرگذار است. با توجه به نتایج پژوهش، در زمینه تحقیقات و بهکارگیری مؤلفههای اخلاقی برای جذب و حفظ مشتریان، در پایان مقاله پیشنهادهایی ارائه شده است.