تحلیل خطبه‌های آخرین ‌ نماز جمعه شهید سید اسدالله مدنی با تأکید بر الگوی کنش گفتار جان سرل

نویسندگان

1 استادیار دانشگاه بوعلی سینا همدان

2 دانش‌آموخته دکتری تاریخ، پژوهشکده امام خمینی(س) و انقلاب اسلامی، تهران، ایران؛ مدرس گروه معارف اسلامی دانشگاه علامه طباطبائی

doi
10.22084/rjir.2021.24886.3382
چکیده

هدف: پژوهش حاضر تلاش دارد ضمن واکاوی و تحلیل کنش‌های گفتاری در دو خطبه‌ آخر نماز جمعه شهید محراب سید اسدالله مدنی به این پرسش‌ها پاسخ دهد که بر مبنای الگوی کنش‌ گفتار جان سرل، گونه‌های مختلف کنش‌های گفتاری در خطبه‌های نماز جمعه شهید مدنی کدام است؟ و از تحلیل فراوانی و بسامد این کنش‌ها چه نتایجی حاصل می‌شود؟ روش‌شناسی پژوهش: این پژوهش با رویکرد توصیفی ـ تحلیلی و با استفاده از روش کمی و کیفی بررسی و تحلیل شده است. یافته‌ها: در بین کنش‌های گفتاری آخرین خطبه‌های شهید مدنی کنش اظهاری با 57/72 درصد بیشترین فراوانی را به خود اختصاص داده است. پس ‌از آن کنش گفتارهای ترغیبی با 45/17 درصد در رتبه بعدی قرار دارد؛ البته در خطبه دوم دو برابر خطبه اول از کنش‌های ترغیبی استفاده ‌شده است. کنش عاطفی و اعلامی نیز به ترتیب با 03/8 و 93/1 درصد در رتبه‌های بعدی قرار دارند. این در حالی است که در خطبه‌های نماز جمعه ایشان هیچ‌گونه کنش تعهدی دیده نمی‌شود. نتیجه‌گیری: نتایج پژوهش حکایت از آن دارد که با توجه به فراوانی کنش اظهاری در بین کنش‌های گفتاری شهید مدنی، قصد و هدف ایشان در جای ‌جای هر دو خطبه، شرح و گزارش اقدامات منافقین بوده است. همچنین به نظر می‌رسد شهید مدنی سعی داشته تا با کنش‌های غیرمستقیم ترغیبی، منافقان را از اقدامات تروریستی، قتل و کشتار مردم نهی کند. در ضمن با توجه به این که گفتارهای شهید مدنی بیشتر در جهت آگاهی ‌سازی بوده تا دادن وعده‌ و وعید، در نتیجه کنش تعهدی تقریباً هیچ جایگاهی در گفتاری‌های ایشان نداشته است.