فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف-لباس به مثابه­ نظام نشانه­ای، حاوی رمزگان­های متفاوت و چند­لایه، بیانگر مفاهیم و معانی مختلفی می­باشد. یکی از ارکان و لایه­های معنایی مهم در هنرهای نمایشی و سینما، لباس است که در تأویل و تحلیل اثر نقش پررنگ و کلیدی دارد. سریال در چشم باد به عنوان یکی از آثار ماندگار ملی ایران، بازتاب بخش­های مهمی از تاریخ ایران معاصر است و دارای شخصیت­های متعددی است هر کدام از آن­ها به لحاظ اجتماعی، فرهنگی و سیاسی در خور تأمل بوده و به لحاظ پوشش قابل تحلیل و خوانش هستند. هم­چنین به لحاظ حضور شخصیت­ها در موقعیت­های مکانی و زمانی متفاوت و دارا بودن لباس­های متنوع، می­تواند نمونه خوبی برای خوانش نشانه­شناختی در راستای دست­یابی به مسائل فرهنگی و اجتماعی باشد. نقطه عزیمت پژوهش حاضر خوانش نشانه­شناختی لباس آقایان سریال در چشم باد در پرتو آراء رولان بارت و پاسخ به این پرسش است که طراحی لباس سریال در چشم باد چگونه ویژگی­های شخصیتی، طبقاتی، فرهنگی و اجتماعی افراد را بیان می­کند؟ و چگونه از این رهگذر تغییرات اجتماعی و تفاوت­های فرهنگی را به نمایش می­گذارد؟ روش­شناسی-این پژوهش به لحاظ هدف بنیادی بوده و جهت نیل به اهداف مطرح شده از روش تحقیق توصیفی­تحلیلی استفاده شده و اطلاعات ضروری و مورد­ نیاز به شیوه کتابخانه­ای گردآوری شده ­است. در این راستا انتخاب و گزینش تصاویر از سکانس­ها و فصول مختلف سریال در چشم باد براساس تاکید بر لباس آقایان صورت گرفته و تصاویری ارائه شده است که به بهترین شکل پوشش آقایان را به نمایش گذاشته و جهت تفسیر و خوانش نشانه­شناختی مفید و کارآمد است و در مقیاسی وسیع­تر به شناخت تحولات فرهنگی و اجتماعی منجر می­شود. یافته­ها-نتایج به دست آمده نشانگر آن است که یکی از عوامل تمایز شخصیت­ها، همین مقوله طراحی لباس بوده که به نوعی مبین تفکرات، دیدگاه­ها، جایگاه اجتماعی افراد، سلایق، نگرش سیاسی و به طور کل نشان­دهنده طبقه اجتماعی آنان بوده و همین مقوله به عنوان عنصری معنادار در معرفی شخصیت­های متفاوت سهیم بوده و علی­رغم رفتار، گفتار و عملکرد هر شخصیت، لباس آن­ها نیز مبین ارتباط شخصیت­ها با فرامتن­های فرهنگی و اجتماعی است و به بهترین شکل بازتابی از شرایط اجتماعی و فرهنگی آن دوران است. طراحی لباس در این سریال توانسته به عنوان یک نظام معنادار، بخش ­های مهمی از طبقات اجتماعی، سیاسی و فرهنگی را به نمایش گذارد و تحولات تاریخی ایران دوره معاصر را نیز بیان کند. به عبارتی جنس، رنگ، مدل و ترکیب­های متفاوت لباس­های بررسی شده، هر کدام دلالت­های معنایی زیادی را در پی­دارد که معرفی­ کننده شخصیت­ ها و طبیعتاً فرهنگ آن برهه تاریخی است. لباس ­های بررسی ­شده مبین منطقه جغرافیایی، دوره تاریخی، طبقه اجتماعی، شغل، خصائص فردی، سلایق، ویژگی­ های اخلاقی و حتی سیرت افراد هستند و توانسته است بازتاب کامل و پویا از شرایط اجتماعی و فرهنگی ایران معاصر در اواخر دوره قاجار و پهلوی را ارائه دهد.