فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در مقیاس جهانی، پایش زمانی تغییرات تنوع گونه‌ای، مؤلفه‌های ساختاری و پیامدهای مدیریتی و بررسی تأثیر آنها بر موجودی کربن روزمینی (AGCS) در مواجهه با تغییرات اقلیمی و کاهش تنوع زیستی ضروری است. به این منظور، 31 قطعه‌نمونة 10 آری در توده‌های مدیریت‌شده (تک‌گزینی) و مدیریت‌نشده (شاهد) انتخاب و روند تغییرات شاخص‌های تنوع (غنا (S)، شانون-وینر (Hs) و یکنواختی سیمپسون (Se) و ویژگی‌های ساختاری (تراکم در هکتار (SDha)، ضریب تغییرات قطر برابر سینه (CVD)، ارتفاع (CVH) و سطح رویة زمینی (CVBA)) طی سه دهه (1382، 1392 و 1402) مقایسه شدند. مدل‌های رگرسیون چندگانه (MLRs) و مدل‌های معادلات ساختاری (SEMs) برای بررسی تأثیر مؤلفه‌های ساختاری و متغیرهای فیزیوگرافی درختان بر AGCS جنگل‌های تیروم‌رود شهرستان تنکابن استان مازندران به‌کار رفتند. نتایج نشان داد که AGCS، تولیدO2  و جذب CO2 توده‌های مدیریت‌نشده ضمن افزایش در طی سه دهه، نسبت به توده‌های مدیریت‌شده بالاتر بود. شاخص‌  Sدهة 1382، AGCS و شاخص‌ Se دهه‌های 1392 و 1402، CVD و CVBA دهة 1402 و CVH دهة 1392 توده‌های مدیریت‌شده و مدیریت‌نشده، تفاوت معنی‌داری داشتند. نتایج تحلیل واریانس آمیخته حاکی از تأثیر معنی‌دار نوع مدیریت بر AGCS، شاخص S، شاخص Se، CVD و CVBA بود. نتایج MLRs و SEMs در توده‌های مدیریت‌شده و مدیریت‌نشده بیانگر اثرات منفی و معنی‌دار شاخص Se و مثبت و معنی‌دار SDha بر AGCS بود. بنابراین، اجرای اصولی شیوة تک‌گزینی به‌دلیل الگوبرداری از شرایط تخریب طبیعی در مقیاس کوچک، روشی مناسب برای حفظ و ارتقای تنوع گونه‌ای جنگل‌های شمال کشور است.