عیارسنجی لیگنوسلولز نانوفیبریله براساس ارزیابی کدری سوسپانسیون

نویسندگان

1 گروه علوم و صنایع چوب و کاغذ، دانشکدة منابع طبیعی، دانشگاه تربیت مدرس، نور، مازندران، ایران.

2 گروه جنگلداری و صنایع سلولزی، دانشکدة منابع طبیعی، دانشگاه صنعتی خاتم‌الانبیاء بهبهان، ایران.

3 گروه علوم و صنایع چوب و کاغذ، دانشکدة منابع طبیعی، دانشگاه تربیت مدرس، نور، مازندران، ایران.

doi
10.22059/jfwp.2026.402024.1369
چکیده

تولید و کاربرد انواع سلولز و لیگنوسلولز نانوفیبریله در طیف وسیعی از زمینه‌ها توسعه پیدا کرده‌ است. با این حال، تنوع منابع اولیه و روش ­های تولید موجب تفاوت‌های چشمگیر در ویژگی‌های نانوفیبریل‌ها شده و نیاز به شاخص‌های ساده و کارآمد برای سنجش کیفیت آنها برای عیارسنجی را آشکار می‌سازد. هدف این پژوهش، بررسی قابلیت استفاده از شاخص کدورت سوسپانسیون به‌عنوان معیاری غیرمستقیم برای عیارسنجی کیفیت سلولز و لیگنوسلولز  نانوفیبریله بود. برای این منظور، سه نوع خمیر کرافت صنوبر با مقادیر متفاوت لیگنین (0/3، 6/6 و 12/6درصد) تهیه و سپس با استفاده از دستگاه سوپر آسیاب دیسکی تحت فرآیند نانوفیبریله شدن قرار گرفتند. ترکیب شیمیایی، درصد بلورینگی، میانگین قطر نانوالیاف، کدورت سوسپانسیون، بازدة نانوفیبریله شدن و خواص مکانیکی فیلم‌های تولیدی ارزیابی شد. براساس نتایج، شاخص کدری به‌عنوان یک شاخص مهم در ارزیابی کیفیت و عیارسنجی لیگنوسلولز نانوفیبریله شناخته شد، به‌طوری که 38 درصد تفاوت این ویژگی در اثر تغییر مادة اولیه مشاهده شد در حالی‌که در عیارسنجی براساس مقایسة مقاومت کششی فیلم‌های تولیدی، با وجود صرف وقت بسیار، خطاهای متعدد در نحوة تولید فیلم و اندازه‌گیری، حداکثر تفاوت مشاهده شده بین کمترین و بیشترین مقدار، در حد 20 درصد برآورد شد. همچنین نتایج نشان داد، لیگنوسلولز نانوفیبریلة حاوی 6/6 درصد لیگنین، به‌دلیل نانوفیبریله شدن بهتر، کمترین شاخص کدری را داشته ‌است. بنابراین، سنجش کدورت، به‌عنوان روشی ساده، کم‌هزینه و غیرمخرب برای ارزیابی کیفیت نانوفیبریل در کنار شاخص‌های مرسوم مانند مقاومت کششی و بازدة نانوفیبریلاسیون ارزیابی شد که می‌تواند حتی به‌صورت برخط در عیارسنجی صنعتی لیگنوسلولز نانوفیبریله نقش مؤثری ایفا کند.