بررسی تغییرات رویش شعاعی سالانة درختان راش در دامنههای ارتفاعی مختلف جنگل خیرود
نویسندگان
1 گروه جنگلداری و اقتصاد جنگل، دانشکدة منابع طبیعی، دانشگدگان کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران.
2 گروه جنگلداری و اقتصاد جنگل، دانشکدة منابع طبیعی، دانشگدگان کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران.
3 گروه جنگلداری و اقتصاد جنگل، دانشکدة منابع طبیعی، دانشگدگان کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران.
4 گروه علوم و صنایع چوب و کاغذ، دانشکدة منابع طبیعی، دانشگدگان کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران.
doi
10.22059/jfwp.2025.398743.1358چکیده
ارتفاع از سطح دریا یکی از عوامل کلیدی مؤثر بر رویش درختان است. این پژوهش به بررسی تغییرات رویش شعاعی سالانة درختان راش طی یک دورة ۶۰ ساله (۱۳۴۳ تا ۱۴۰۳) در سه دامنة ارتفاعی کمتر از ۱۰۰۰ متر، ۱۰۰۰ تا ۱۴۰۰ متر و بیش از ۱۴۰۰ متر در جنگل آموزشی و پژوهشی خیرود پرداخته است. بدینمنظور ۳۰ قطعهنمونة مربعی ۳۰×۳۰ متری در رویشگاههای خالص راش طراحی و در مجموع ۱۵۰ درخت انتخاب و از هر درخت دو مغزی رویشی برداشت شد. پس از اندازهگیری پهنای حلقههای رویشی و تطابق دورةزمانی، سریهای زمانی پهنای خام حلقة سالانه و سریهای روندزداییشده (استاندارد) استخراج و شاخصهای آماری برای بررسی کیفیت آنها محاسبه شد. نتایج نشان داد که تفاوت معنیداری بین میانگین رویش شعاعی درختان در دامنههای ارتفاعی مختلف در این منطقه وجود دارد. بیشترین رویش شعاعی در دامنة ارتفاعی ۱۰۰۰ تا ۱۴۰۰ متر و کمترین رویش شعاعی، در ارتفاعات بیش از ۱۴۰۰ متر مشاهده شد. با این حال، درختان راش در پایینترین دامنههای ارتفاعی طی ۳۰ سال گذشته اندکی عملکرد بهتری نسبت به دامنههای میانی داشتهاند. همچنین سریهای روندزداییشده نشان دادند که الگوهای رشد در ارتفاعات پایین و میانی همخوانی بیشتری با هم دارند، اما در ارتفاعات بالاتر الگوی رشد متفاوت از ارتفاعات پایینتر بوده و نسبت به تغییرات محیطی حساستر است. بهطور کلی، یافتهها حاکی از آن است که دامنة ارتفاعی میانبند (۱۰۰۰ تا ۱۴۰۰) بهترین بستر را برای رشد فراهم کرده است.
