فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف: این مقاله چگونگی بازتاب عقلانیت انقلاب اسلامی را در نظام معرفتی و منطق عملی شهید بهشتی و آیت‌الله مصباح‌یزدی به‌عنوان دو تئوری ­پرداز شاخص انقلاب اسلامی مطالعه می­کند. روش‌شناسی پژوهش: بررسی مواضع متفکران منتخب در چارچوب تحلیل تطبیقی و مقایسه ­ای با بهره‌گیری از روش اسنادی در گردآوری اطلاعات، صورت پذیرفته و در نهایت چگونگی تبلور عقلانیت انقلاب اسلامی در اندیشه و عمل هر کدام با یکدیگر مقایسه شده است. یافته‌ها: این دو متفکر کوشیده ­اند مسأله‌ها و نیازهای زمانه خود را خارج از سیطره ساختاری عقلانیت مدرن، برپایه خوانشی اجتماعی از مکتب اسلام صورت‌بندی کرده و برای حل آن ها دست به ابداع بزنند؛ تا جایی‌که در پیشبرد نهضت اسلامی مسأله رهبری اجتماعی در اندیشه شهید بهشتی برجسته می‌شود حال آن‌که در اندیشه آیت‌الله مصباح یزدی اصالت با مسأله شناخت و اصلاح آن است که هر یک صورت‌بندی‌های متفاوتی از عقلانیت انقلاب اسلامی را در حوزه عمل و اعتباریات اجتماعی پیش می­ کشد. نتیجه‌گیری: نتایج حاصل از این مقایسه حاکی از آن است که با دو رویکرد عقلانی در انقلاب اسلامی مواجه هستیم که یکی با محوریت مسأله شناخت و راهبرد تعلیم و تربیت معطوف به ایجاد اشتراک نظر بر سر مبادی، مبانی و غایات، بر آن است تا در عقاید و اعمال آحاد اعضای جامعه، جانب وحدت را نگه‌‌‌‌دارد و دیگری با اهتمام به طراحی مجاری رفتن از مبادی به سمت غایات، جذب و هضم کثرت در جریان کنش‌های اجتماعی هم‌سو و هم‌افزا را ذیل رهبری اجتماعی دنبال می‌کند.