فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

چکیدههدف این پژوهش، یافتن عناصر و ویژگی‌های بومی رمان دشت متلاطم اثر علی اکبرکرمانی‌نژاد در ژانر فانتزی/ علمی‌تخیلی بومی است و جلوه‌های فرهنگی‌هویتی اقلیت‌های قومی در این رمان نوجوان واکاوی شده‌اند. دشت متلاطم از ابعاد گوناگون بر فرهنگ قوم بلوچ تمرکز دارد و در قالب تلفیقی از گونه‌های فانتزی و علمی‌تخیلی، مقتضیات زندگی و فرهنگ بلوچی را به تصویر می‌کشد. این رمان به‌دلیل برانگیختن صدایی کمتر شنیده‌شده در ادبیات نوجوان ایران و درآمیختن زیست‌بوم منطقه‌ی کویری با مؤلفه‌های هویت قومی اهمیتی ویژه دارد. این مؤلفه‌ها از دل تعامل میان انسان و طبیعت بومی به دست می‌آیند. یافته‌ها نشان می‌دهند که دشت متلاطم در ساختن هویت و انگاره‌ی قومی مثبت از بلوچ‌ها در چند محور گام‌هایی مؤثر برداشته است. سنت‌های قومی بازتابی گسترده در رمان دارند و نوجوان در عین توجه به سنت‌ها، با در پیش گرفتن سفری دشوار و سرنوشت‌ساز، وارد دیالوگ با فرهنگ می‌شود و ضمن خودیابی در بافت فرهنگ بلوچی، محدودیت‌های آن را به چالش می‌کشد و سنت‌های قومی را به شیوه‌ای نو احیا می‌کند. لباس بلوچی، حیوان‌های کویری که ارتباطی تنگاتنگ با انسان دارند، باورها و رسم‌های قومی، مسئله‌هایی همچون قاچاق مواد مخدر و نگاه طبقاتی درون‌قومی در کنار بهره‌گیری از ظرفیت‌های دینی و اسطوره‌ای زیست‌جهان بلوچی را برای مخاطب ملموس و شناخت‌پذیر می‌کنند. گونه‌ی سیال و چندگانه‌ی رمان نیز که میان فانتزی بومی، علمی‌تخیلی بومی و رئالیسم جادویی در نوسان است، هماهنگ با زیست‌بوم در خدمت بازتعریف هویت قومی قرار گرفته است.