فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

با توجه به جنگلکاری‌های گستردة گونة غیر بومی کهور در جنوب ایران و وجود دیدگاه‌های متفاوت در خصوص اثرات دگرآسیبی آن، در این پژوهش اثر غلظت‌های مختلف عصاره برگ دو گونة کهور بومی Prosopis cineraria و غیر بومی و P. Juliflora بر جوانه‌زنی و رشد اولیة گونة علفی لاتی (Taverniera spartea (Burnm. F.) DC.) در شرایط درون‎شیشه‎ای بررسی شد. بدین‌منظور، 30 بوتة مادری سالم لاتی به‌صورت تصادفی از پوشش کف جنگل‎های شهرستان سیریک انتخاب و پس از جمع‌آوری بذر و تعیین قوه‌نامیه، 15 بذر در هر تیمار با چهار تکرار بر روی کاغذ صافی آغشته به عصارة برگ (0، 2، 4، 6 و 8 درصد) قرار گرفت. مقادیر مربوط به طول ریشه‌چه، ساقه‌چه و درصد جوانه‌زنی اندازه‌گیری شدند و با استفاده از آنالیز GLM مورد ارزیابی قرار گرفتند. نتایج نشان داد بیشترین طول ساقه‌چه در تیمار شاهد یا صفر درصد (2/68سانتی‌متر) و غلظت 4 درصد (2/32 سانتی‌متر) و بیشترین درصد جوانه‌زنی در غلظت 6 درصد (15/83 درصد) به‌دست آمد (0/05>P). همچنین درصد جوانه‌زنی (17 درصد)، طول ریشه‌چه (2/83 سانتی‌متر) و ساقه‌چه (2/43 سانتی‌متر) در تیمار گونة کهور بومی بیشتر از کهور آمریکایی بود. نتایج اثرات متقابل نشان داد که عصارة برگ کهور بومی تا غلظت‌های میانه (4 و 6 درصد) موجب افزایش درصد جوانه‌زنی و رشد اولیة بذر گونة لاتی شد. به‌نظر می‌رسد تفاوت در میزان ترکیبات بازدارنده در دو گونة کهور و نیز سازگاری بیشتر فون و فلور منطقه با گونة بومی P. cineraria، عامل تفاوت در اثرات مهاری و تحریک‌کنندگی این دو گونه باشد. در مجموع، برخلاف گونة کهور آمریکایی، کهور بومی اثر تحریک‌کننده بر رویش اولیة گونة لاتی در شرایط آزمایشگاهی (پتری دیش) داشت. بنابراین، توصیه می‌شود در برنامه‌های جنگلکاری از گونة بومی استفاده شود؛ همچنین در صورت ضرورت به‌کارگیری گونة غیر بومی، باید اثرات جانبی آن با برنامه‌ریزی و مدیریت مناسب کنترل شود.