مطالعه دلایل جامعهشناختی گرایش به فرهنگ خالکوبی: فراترکیب پژوهشها
نویسندگان
1 استادیار گروه جامعه شناسی، موسسه مطالعات فرهنگی و اجتماعی، تهران، ایران
2 دانشجوی دکتری، گروه جامعه شناسی فرهنگی دانشکده علوم اجتماعی ارتباطات و رسانه دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی
3 استادیار گروه تاریخ و جامعهشناسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه محقق اردبیلی. اردبیل، ایران
doi
10.22059/ijar.2023.355965.459804چکیده
هدف-خالکوبی امری اجتماعی-فرهنگی است که در جوامع سنتی و مدرن با شیوهها، اهداف و الگوهای متفاوتی از قدیم تا عصر مدرن رایج بوده است، در ایران خالکوبی در میان زنان و مردان به فروانی مشاهده میشود. هدف اصلی پژوهش مطالعه دلایل جامعهشناختی خالکوبی در جامعه ایرانی با استفاده از روش فراترکیب است.روش شناسی-روش پژوهش از نوع فراترکیب کیفی؛ بازه زمانی 1368-1401؛ واحد تحلیل مقاله، رساله، کتاب و طرحهای پژوهشی بوده که تعداد 40 مقاله با موضوع "خالکوبی" گردآوری و بعد از غربالگری؛ 25 سند وارد مرحله تحلیل شدند.یافته ها-نتایج نشان داد بهیکباره در سال 1399 تعداد بیشترین تحقیقات (20 درصد) در زمینه خالکوبی صورت گرفته است، همچنین بیش از یکچهارم تحقیقات؛ جامعه آماری خود را از میان شهروندان عمومی وزنان انتخاب کردهاند. در این میان عوامل اجتماعی (کجرفتاری، پیوند افتراقی، کسب جایگاه اجتماعی، آنومی اجتماعی)؛ فرهنگی (درمانی- پزشکی، انتقال معنا و پیام فرهنگی، تعلق فرهنگی، آنومی فرهنگی)؛ روانی (هراس روانی، آنومی روانی، لذت شخصی) و عوامل زمینهای (وضعیت تأهل، طبقه اجتماعی، سطح تحصیلات، جنس، سن، شغل، محل زندگی، بیکاری، میزان درآمد) در گرایش خالکوبی مؤثر بوده است. بهعبارتدیگر درگذشته وجه فرهنگی –هویتی و اجتماعی آن بیشتر برجسته بوده و امروزه وجوه روانی و زمینهای. بر این اساس خالکوبی در ایران طبق نتایج فراترکیب پژوهشها، امری چند ساختی بوده و دلایل متعدد فرهنگی، اجتماعی و روانی دارد.