فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

جنگل‌های مانگرو، به‌ویژه گونة حرا (Avicennia marina)، نقش کلیدی در تثبیت زیستی سواحل و کاهش فرسایش در مناطق جزر و مدی دارند. این پژوهش با هدف بررسی ویژگی‌های مکانیکی ریشة این گونه شامل نیروی کششی و مقاومت کششی در دو توده با تراکم متفاوت (متراکم و نیمه‌متراکم) و سه عمق مختلف خاک انجام شد. نمونه‌برداری از ریشه‌ها به روش هسته‌برداری و در اعماق 10–0، 20–10 و 30–20 سانتی‌متر صورت گرفت. سپس آزمایش‌های مکانیکی با دستگاه یونیورسال بر روی ریشه‌های با قطرهای مختلف انجام و روابط بین قطر، نیروی کششی و مقاومت کششی با مدل تابع توانی تحلیل گردید. نتایج نشان داد با افزایش قطر ریشه، نیروی کششی به‌صورت تابع توانی مثبت افزایش و مقاومت کششی به‌صورت تابع توانی منفی کاهش نشان داد. براساس نتایج تحلیل کوواریانس (ANCOVA)، تراکم توده، تأثیر معنی‌داری بر هر دو شاخص مکانیکی (نیروی کششی 0/003=p  و مقاومت کششی 0/018=p ) داشت به‌طوری‌که ریشه‌های تودة متراکم مقادیر بالاتری از نیروی کششی و مقاومت کششی از خود نشان دادند. در مقابل، تغییر عمق خاک تأثیر قابل توجهی بر این ویژگی‌ها نداشت که می‌تواند ناشی از یکنواختی تنش‌های محیطی یا سازگاری ساختاری ریشه‌های حرا در لایه‌های سطحی باشد. به‌طور کلی، یافته‌ها بیانگر آن است که افزایش تراکم جنگل‌های مانگرو، حتی بدون لحاظ کردن تعداد ریشه‌ها، سبب ارتقای مقاومت مکانیکی سیستم ریشه‌ای و بهبود توان تثبیت خاک در زیستگاه‌های ساحلی می‌شود. نتایج این تحقیق می‌تواند به‌عنوان مبنای علمی در طراحی و اجرای طرح‌های زیست‌مهندسی برای حفاظت سواحل جنوبی ایران مورد استفاده قرار گیرد.