مسئولیت حمایت و دوراهی حاکمیت و مداخله در شورای امنیت

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری روابط بین الملل، دانشگاه خوارزمی، کرج، ایران

2 استاد تمام روابط بین الملل، گروه روابط بین الملل، دانشگاه خوارزمی

doi
10.22124/wp.2019.13338.2172
چکیده

برقراری تعادل میان هنجار مداخله بشردوستانه و هنجار حاکمیت (عدم مداخله)، بزرگ‏ترین چالش مسئولیت حمایت به‏ شمارمی‏ آید. علاوه بر این، تکثر نیات و منافع اعضای دائم شورای امنیت ملل متحد به‏ مثابه متولی اصلی تحقق مسئولیت حمایت نیز مانع از شکل‏گیری درکی منسجم پیرامون این مفهوم شده‏ است. پرسش اصلی پژوهش حاضر این است که مواضع شورای امنیت و کنش اعضای دائم آن طی سال‏های 2018-2005 چه تأثیری بر قدرت هنجاری مسئولیت حمایت و تبدیل آن به یک رژیم بین‏المللی مستحکم و فراگیر داشته ‏است؟ فرضیه مقاله این بوده ‏است که به‏ رغم اجماع اولیه در شورای امنیت پیرامون مسئولیت حمایت، اولویت متفاوت اعضای دائم غربی (ایالات متحده، انگلیس و فرانسه) و شرقی (روسیه و چین) این شورا در ترجیح هنجار حاکمیت یا هنجار مداخله بشردوستانه، نه‏ تنها مسئولیت حمایت را از مسیر تبدیل به یک رژیم بین ‏المللی مستحکم و فراگیر خارج‏ نموده، بلکه نشان‏ می‏دهد این مفهوم کماکان بخشی از یک منازعه عمومی شایع در جامعه بین‏ الملل باقی ‏مانده و به عادت رفتاری دولت‏ها تبدیل‏ نشده و حتی به مرحله دورنی‏سازی هنجار نیز نرسیده‏ است. روش پژوهش طی این مقاله، اسنادی-کتابخانه‏ای بوده و به شیوه توصیفی-تحلیلی با تکیه بر داده‎های عینی-تاریخی انجام پذیرفته ‏است. یافته ‏های پژوهش نیز درستی فرضیه مقاله را نشان‏ می‏ دهند.