فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف: هدف از انجام این پژوهش، تقریر مبانی هرمنوتیکی فهم متون دینی در اندیشه محمدرضا حکیمی (۱۳۱۴-۱۴۰۰ش) و ارزیابی آنها بر پایه دیدگاه‌های علامه جوادی آملی (زادهٔ ۱۳۱۲ش) بود. روش: جستار حاضر با روش توصیفی- تحلیلی به تقریر و ارزیابی مبانی هرمنوتیکی فهم متون دینی پرداخته است. یافته‌ها: تفسیر و فهم متون دینی از یک سلسله مبانی هرمنوتیکی بهره می‌برد که خود، در سایه روش‌ها، پیشفرض‌ها و رویکردهای مختلف، تقریرهای مختلفی دارد. «مکتب تفکیک» علی‌رغم قرائت‌های مختلف، تقریر ویژه‌ای از مبانی هرمنوتیکی فهم متون دینی دارد. در این میان، محمدرضا حکیمی ضمن ارائه قرائت نسبتاً معتدل و ملائم از مکتب تفکیک، به تقریر و مدلل‌سازی مبانی هرمنوتیکی و آموزه‌های روش‌شناختی فهم دین پرداخته است. نتیجه‌گیری: محمدرضا حکیمی بر چهار مؤلفه هرمنوتیکیِ «جداسازی وحی ناب از یافته‌های مشوب بشری»، «تخلیه ذهن از پیشفرض‌ها در فرایند فهم دین»، «قلمدادنمودن «اختلاف» به‌مثابه رهاورد دخالت یافته‌های عقلی و شهودی در فهم دین» و «قلمدادکردن «تأویل» به‌مثابه رهاورد دخالت یافته‌های بشری در فهم دین » تأکید دارد. علامه جوادی آملی ضمن بررسی میزان انطباق اینها با فرهنگ نقلی و برهان عقلی، برخی را ناتمام و برخی را میان مکتب تفکیک و جریان حکمی مشترک می‌دانند.