حریمشکنیهای فرهنگی سایبری و ابزار کنترل اجتماعی ادراکشده در میان کاربران ایرانی اینستاگرام
نویسندگان
1 دکتری مدیریت رسانه، دانشکده مدیریت و اقتصاد، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
2 دانشیار، گروه مدیریت آموزش عالی، دانشکده مدیریت و اقتصاد، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
3 استاد تمام گروه سنجش واندازه گیری، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران
4 استاد تمام گروه مدیریت، دانشکده مدیریت، دانشگاه تهران، تهران، ایران
doi
10.22054/nms.2022.56662.1081چکیده
حریمشکنیها (رفتارهای غیرهنجارمند اجتماعی) و سوء رفتارها، راههای جدیدی برای ظهور خود در رسانههای اجتماعی آنلاین یافتهاند. ازاینروی، کنترل اجتماعی این نوع رفتارها برای تضمین آرامش و امنیت کاربران و جلوگیری از تسری این حریمشکنیها به جامعه واقعی حائز اهمیت است. پژوهش حاضر، با هدف کاوش در حریمشکنیهای ادراکشده کاربران ایرانی اینستاگرام و ابزار کنترل اجتماعی مؤثر ادراکشده توسط آنان، انجام شده است. در این راستا، تحلیل محتوای کیفی بر روی دادههای گردآوریشده از 58 مصاحبه آنلاین انجامشده توسط پرسشنامه دارای سؤالات باز و بسته پاسخ، صورت پذیرفت. نتایج، وقاحت نگاری، اطلاعات حریمشکن، تخلیه هیجانی، محتوای بازار-محور، رفتارهای مخاطرهآمیز و رفتارهای مجرمانه را به عنوان حریمشکنیهای ادراکشده کاربران نشان داد. پنج ابزار فردی ادراکشده (ویژگیهای شخصیتی؛ جایگاه اجتماعی؛ نگرشهای فردی؛ عادات استفاده رسانهای؛ نادیده گرفتن/ بی کنشی) و نیز شش ابزار اجتماعی ادراکشده کنترل اجتماعی حریمشکنیهای فرهنگی سایبری (ساختار خانواده؛ گروههای اجتماعی؛ ابزار تکنولوژیک؛ عوامل قانونی؛ آگاهی افزایی؛ و نگرشهای اجتماعی) شناسایی شدند. از نتایج میتوان استنباط نمود که فیلترینگ و رسانههای اجتماعی داخلی، ابزار کنترل اجتماعی مؤثری نیستند. از نتایج پژوهش حاضر میتوان برای توسعه سیاستها و اقدامات کنترل اجتماعی رسمی و غیررسمی برای کاهش حریمشکنیهای رسانههای اجتماعی بهره برد.
