بازنماییِ انسان پنداریِ نژادی در انیمیشن‌های هیولاها ، ماشین‌ها و روح

نویسندگان

1 دکتری پژوهش هنر، گروه مطالعات عالی هنر، دانشکده هنرهای تجسمی، دانشکدگان هنرهای زیبا، دانشگاه تهران، تهران، ایران

2 عاطفه بشپول، دانشجوی کارشناسی ارشد انیمیشن، دانشگاه سوره تهران، ایران، تهران

doi
10.22059/ijar.2023.363153.459833
چکیده

هدف-چگونگی نگریستن به طبیعت و تقلید آن رابطه مستقیمی در نحوه بازنمایی دارد. وسایل ارتباطی از جمله هنرهای نمایشی شرایط و امکانی را فراهم می‌سازد تا از طریق آن بتوان فعالیتها ‌و رفتارهای انسانی در فرهنگ‌های گوناگون را به نمایش گذارد و اعمال انجام شده در بافتارهای فرهنگی گوناگون که مشاهده مستقیم آن امکان‌پذیر نیست را ثبت یا  تولید کرده و با جامعه پیرامون مقایسه نمود. بازنمایی تصویری توسط هنر هفتم از جمله انیمیشن از انواع قابل توجه عینیت یابی است که می‌تواند در راستای این پنداشت عمل کند. انیمیشن با و جود آنکه رویکردی خیالی و فانتزی دارد اما در جهت همذات پنداری مخاطبشان همواره در تلاش است در آثار تولیدی از عناصر واقع‌نمایی بهره گیرد. این هنر از همان روزهای آغازین‌ تولدش جهت واقع نمایی و باورپذیری بیشتر، شخصیت های حیوانی با وجوه رفتار انسانی را شبیه سازی کرده است. طراحان انیمیشن همواره سعی داشته‌اند که با ساده­سازی عناصر تشکیل دهنده­ی آناتومی انسان و برخورد ساختاری با آن؛ و همچنین خلاقیت در طراحی، باعث ایجاد شخصیت‌هایی شوند که بازتاب آن در بازنمایی نژادهای بشری و خلق قهرمانِ انیمیشن‌های استودیوهای گوناگون قابل مشاهده است. از سویی تا قبل از دهه بیستم اغلب شخصیت­ها انیمیشنی معرف نژاد سفید­پوست بوده‌اند و از بازنمایی و نمایش نژادهای دیگر کمتر استفاده شده است. استودیو پیکسار از جمله شرکت‌های انیمیشن سازی است که از جایگاه بین‌المللی برخوردار بوده و همواره تولیدات فراوانی در زمینه انعکاس ویژگی گونه‎های انسانی در قالب‌های مختلف را عرضه و تجربه کرده است. پژوهش حاضر با هدفی کاربردی در پی آن است که آفرینش‌گری در پردازش ظرافت­های طراحی و شخصیتی موجود در انیمیشن­های انسان‌پندارانه، را واکاوی کرده تا بدین‌سان بیننده با آگاهی بیشتر در جریان جهان داستان قرار گرفته و با تجزیه و تحلیل اصول بصری و زیباشناسانه­ آن از لذت و درک هنری اثر بهره­ بیشتری ببرد و چشم‌انداز تازه­ای برای نگریستن به فیلم‌های انیمیشنی به دست آورد. از این‌روی سه انیمیشن: هیولاها، ماشین­ها و روح از تولیدات شرکت پیکسار بر اساس انتخاب هدفمند از موارد مطلوب گزینش و تحلیل شده است.روش شناسی-روش تحقیق کیفی و به شیوه تحلیلی- توصیفی با رویکردی انسان شناسی و بر اساس گردآوری اطلاعات از منابع کتابخانه­ای مکتوب، صوتی و تصویری است.یافته­ها-یافته‌های پژوهش نشان از آن دارد با مشاهده­ء انیمیشن­های منتخب در می­یابیم، نژادی که به وفور در طراحی شخصیت از آن استفاده شده به ترتیب: نژاد سفیدپوست، سیاه­پوست و در انتها نژاد زردپوست است. نتیجه بدست آمده حاکی از آن است که طراحان شخصیت بیشتر از تفاوت­های موجود در جمجمه و چهره‌های گوناگون بهره می‌گیرند. این ویژگی­ها نسبت به ویژگی­هایی که در جثه و اندام ها می‌باشد آشکار­تر است. همچنین بر خلاف گذشته که تمامی شخصیت­ها سفید­پوست بودند، امروزه شاهد حضور رنگین­پوستان در انیمیشن­ها هستیم. این مهم تا آنجا پیش رفته است که انیمیشن‌سازان اقدام به قهرمان­سازی رنگین­پوستان می­کنند