بازنماییِ انسان پنداریِ نژادی در انیمیشنهای هیولاها ، ماشینها و روح
نویسندگان
1 دکتری پژوهش هنر، گروه مطالعات عالی هنر، دانشکده هنرهای تجسمی، دانشکدگان هنرهای زیبا، دانشگاه تهران، تهران، ایران
2 عاطفه بشپول، دانشجوی کارشناسی ارشد انیمیشن، دانشگاه سوره تهران، ایران، تهران
doi
10.22059/ijar.2023.363153.459833چکیده
هدف-چگونگی نگریستن به طبیعت و تقلید آن رابطه مستقیمی در نحوه بازنمایی دارد. وسایل ارتباطی از جمله هنرهای نمایشی شرایط و امکانی را فراهم میسازد تا از طریق آن بتوان فعالیتها و رفتارهای انسانی در فرهنگهای گوناگون را به نمایش گذارد و اعمال انجام شده در بافتارهای فرهنگی گوناگون که مشاهده مستقیم آن امکانپذیر نیست را ثبت یا تولید کرده و با جامعه پیرامون مقایسه نمود. بازنمایی تصویری توسط هنر هفتم از جمله انیمیشن از انواع قابل توجه عینیت یابی است که میتواند در راستای این پنداشت عمل کند. انیمیشن با و جود آنکه رویکردی خیالی و فانتزی دارد اما در جهت همذات پنداری مخاطبشان همواره در تلاش است در آثار تولیدی از عناصر واقعنمایی بهره گیرد. این هنر از همان روزهای آغازین تولدش جهت واقع نمایی و باورپذیری بیشتر، شخصیت های حیوانی با وجوه رفتار انسانی را شبیه سازی کرده است. طراحان انیمیشن همواره سعی داشتهاند که با سادهسازی عناصر تشکیل دهندهی آناتومی انسان و برخورد ساختاری با آن؛ و همچنین خلاقیت در طراحی، باعث ایجاد شخصیتهایی شوند که بازتاب آن در بازنمایی نژادهای بشری و خلق قهرمانِ انیمیشنهای استودیوهای گوناگون قابل مشاهده است. از سویی تا قبل از دهه بیستم اغلب شخصیتها انیمیشنی معرف نژاد سفیدپوست بودهاند و از بازنمایی و نمایش نژادهای دیگر کمتر استفاده شده است. استودیو پیکسار از جمله شرکتهای انیمیشن سازی است که از جایگاه بینالمللی برخوردار بوده و همواره تولیدات فراوانی در زمینه انعکاس ویژگی گونههای انسانی در قالبهای مختلف را عرضه و تجربه کرده است. پژوهش حاضر با هدفی کاربردی در پی آن است که آفرینشگری در پردازش ظرافتهای طراحی و شخصیتی موجود در انیمیشنهای انسانپندارانه، را واکاوی کرده تا بدینسان بیننده با آگاهی بیشتر در جریان جهان داستان قرار گرفته و با تجزیه و تحلیل اصول بصری و زیباشناسانه آن از لذت و درک هنری اثر بهره بیشتری ببرد و چشمانداز تازهای برای نگریستن به فیلمهای انیمیشنی به دست آورد. از اینروی سه انیمیشن: هیولاها، ماشینها و روح از تولیدات شرکت پیکسار بر اساس انتخاب هدفمند از موارد مطلوب گزینش و تحلیل شده است.روش شناسی-روش تحقیق کیفی و به شیوه تحلیلی- توصیفی با رویکردی انسان شناسی و بر اساس گردآوری اطلاعات از منابع کتابخانهای مکتوب، صوتی و تصویری است.یافتهها-یافتههای پژوهش نشان از آن دارد با مشاهدهء انیمیشنهای منتخب در مییابیم، نژادی که به وفور در طراحی شخصیت از آن استفاده شده به ترتیب: نژاد سفیدپوست، سیاهپوست و در انتها نژاد زردپوست است. نتیجه بدست آمده حاکی از آن است که طراحان شخصیت بیشتر از تفاوتهای موجود در جمجمه و چهرههای گوناگون بهره میگیرند. این ویژگیها نسبت به ویژگیهایی که در جثه و اندام ها میباشد آشکارتر است. همچنین بر خلاف گذشته که تمامی شخصیتها سفیدپوست بودند، امروزه شاهد حضور رنگینپوستان در انیمیشنها هستیم. این مهم تا آنجا پیش رفته است که انیمیشنسازان اقدام به قهرمانسازی رنگینپوستان میکنند