فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

فرآیند تجدیدحیات طبیعی گونه‌های چوبی به‌ویژه در بوم‌سازگان‌های خشک و نیمه‌خشک، از مهم‌ترین شاخص‌های پویایی و پایداری این سامانه‌های طبیعی به‌شمار می‌رود. در این راستا، پژوهش حاضر با هدف تحلیل وضعیت تجدیدحیات گونه‌های درختی و درختچه‌ای در یکی از رویشگاه‌های شاخص ناحیة ایران-تورانی، سایت جیش‌آباد در شهرستان طارم، طی سال‌های ۱۴۰۰ تا ۱۴۰۲ انجام شد. برای نمونه‌برداری، چهار قطعه‌نمونة مربعی به مساحت ۱۰۰ مترمربع به‌صورت تصادفی-منظم در سطح عرصه انتخاب شدند. در هر قطعه‌نمونه، اطلاعاتی شامل گونة گیاهی، ارتفاع، قطر تاج، وضعیت شادابی و طبقة سنی پایه‌ها ثبت شد. گونه‌های شناسایی‌شده شامل ارس (Juniperus excelsa M.Bieb)، آلبالوی وحشی (Boiss (C.A.Mey.) Cerasus microcarpa)، زرشک وحشی (Berberis orthobotrys Bien. ex Koehne) و پلاخور (Lonicera nummulariifolia Jaub. & Spach) بودند. نتایج نشان داد که ترکیب گونه‌ای در طول دورة سه‌ساله از ثبات نسبی برخوردار بوده است. آلبالوی وحشی در تمام قطعات و در تمامی سال‌ها دارای زادآوری بود که نشان‌دهندة توان زیاد تجدیدحیات این گونه در شرایط اکولوژیک منطقه است. نتایج نشان داد، تفاوت معنی‌داری در تراکم زادآوری بین قطعات نمونه وجود دارد (05/0>P). بیشترین تراکم در قطعة 3 (شیب 36 درصد، جهت جنوب غربی) و کمترین تراکم در قطعة 4 (شیب 26 درصد، جهت جنوب غربی) مشاهده شد که نشان‌دهندة تأثیر ترکیبی شیب و جهت بر موفقیت زادآوری است. همچنین توزیع ارتفاعی پایه‌ها، الگوی همسالی را در ساختار پوشش گیاهی تأیید کرد. تمام زادآوری‌ها از نوع دانه‌زاد و اغلب در کنار گونه‌های پرستار نظیر پایه‌های بالغ ارس بودند. این موضوع نشان‌دهندة نقش مثبت اشکوب فوقانی در تسهیل استقرار نهال‌ها است.