اثر برش تک‌گزینی و تدریجی-پناهی بر ویژگی‌های بوم‌شناختی جنگل‌های پهن‌برگِ خزان‌کنندة غرب استان گیلان

نویسندگان

1 گروه علوم و مهندسی جنگل، دانشکدة منابع طبیعی، دانشگاه گیلان، صومعه‌سرا، ایران.

2 گروه علوم و مهندسی جنگل، دانشکدة منابع طبیعی، دانشگاه گیلان، صومعه‌سرا، ایران.

3 گروه علوم و مهندسی جنگل، دانشکدة منابع طبیعی، دانشگاه گیلان، صومعه‌سرا، ایران.

4 گروه جنگلداری، واحد خلخال، دانشگاه آزاد اسلامی، خلخال ایران.

5 مؤسسة تحقیقات جنگل‌ها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران.

doi
10.22059/jfwp.2025.401178.1366
چکیده

این مطالعه به بررسی برخی از خدمات بوم‌شناختی در جنگل‌های پهن‌برگ ناهمسال طبیعی واقع در جنگل­های ناو اسالم پرداخت. به­همین منظور، اثرات سه روش مدیریت جنگل (حفاظتی، تدریجی-پناهی و تک­گزینی انفرادی) بر برخی از اجزای خدمات بوم‌سازگانی با استفاده از شاخص‌های پیچیدگی ساختار توده، تنوع گونه‌ای درختان، درختچه‌ها و گیاهان علفی، فراوانی درختان با قطر زیاد و حجم خشک‌دار ارزیابی شد. داده‌های مربوط به ساختار درخت و توده با استفاده از شبکة 100 × 150 متر و قطعات نمونة دایره‌ای جمع‌آوری شد. در تمام توده‌های جنگلی، پوشش درختی، پوشش درختچه و پوشش علفی در پارسل حفاظت‌شده به‌طور قابل توجهی بیشتر از پارسل­ های تک‌گزینی انفرادی و تدریجی-پناهی بود. فراوانی درختان، قطر متوسط، ارتفاع متوسط، سطح مقطع، میانگین ارتفاع درخت غالب و حجم سرپا در پارسل حفاظت‌شده به‌‌طور قابل توجهی بیشتر از پارسل­ های تک‌گزینی انفرادی و تدریجی­-پناهی بود. مقادیر شاخص‌های تنوع قطری درخت و تنوع ارتفاعی درخت به‌‌ترتیب در پارسل‌های حفاظت‌شده، پارسل تک‌گزینی انفرادی و پارسل تدریجی-پناهی رتبه‌بندی شدند. علاوه بر این، شاخص‌های غنای گونه‌ای برای لایه‌های درختی، درختچه و علفی همگی در پارسل حفاظت‌شده دارای بیشترین مقدار بود و پس از آن پارسل‌های قطع تک‌گزینی انفرادی و پناهی قرار داشتند. فراوانی و حجم خشک‌دارهای سرپا و افتاده نیز در پارسل‌ حفاظت‌شده دارای بیشترین مقدار، ​​در پارسل‌ قطع تک‌گزینی انفرادی دارای مقادیر متوسط و کمترین مقادیر آن در پارسل پناهی بود. فراوانی و حجم درختان با قطر زیاد از همین الگو پیروی کردند. شاخص پیچیدگی ساختاری توده نیز در پارسل‌های حفاظت‌شده بیشترین مقدار را داشت.