اثرات سطوح غذایی بر رفتار میزبانیابی مگس Pales murina Mes. ، پارازیتویید شبپرۀ برگخوار دو نواری Streblote siva (Lefebvre)
نویسندگان
1 دانشیار گروه گیاه‏پزشکی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه یاسوج
2 استادیار گروه حفاظت و حمایت، موسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، تهران
3 عضو هیات علمی مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان بوشهر - دانشجوی دکتری سابق گروه گیاهپزشکی پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه رازی کرمانشاه
4 دانشیارگروه گیاه‏پزشکی، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه رازی، کرمانشاه
5 استادیار گروه گیاه‏پزشکی، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه رازی، کرمانشاه،
doi
10.22059/jbioc.2017.136323.112چکیده
مگس پارازیتویید Pales murina Mes. (Dip., Tachinidae)، جهت پارازیتیسم شبپرۀ برگخوار دو نواری، Streblote siva (Lefebvre) (Lep., Lasiocampidae) ، تخمهای کوچک خود را روی برگ درختان میزبان حشرۀ آفت قرار میدهد. موفقیت پارازیتیسم بستگی به انتخاب گیاه میزبان مناسب جهت تخمریزی پارازیتویید، قرار دادن تخم نزدیک میزبان و بلعیده شدن تخم توسط لارو میزبان دارد. هدف از این مطالعه، بررسی اثرات سطوح غذایی گیاه- گیاهخوار بر رفتار میزبانیابی مگس پارازیتویید و میزان موفقیت آن، است. برای این منظور پاسخهای رفتاری مگس P. murina از نظر حس بویایی و بینایی نسبت به لارو، گیاه، مدفوع و بوهای مواد ثانویۀ متابولیکی متصاعد شده از گیاهان مختلف میزبان حشرۀ آفت با استفاده از دستگاههای بویاییسنج و تونل هوا سنجیده شد. نتایج آزمایشهای بویاییسنج نشان داد که تفاوت معنیدار در سطح احتمال پنج درصد بین حرکت مگسهای پارازیتویید به سمت تیمار کُنوکارپوس با صدمۀ زیستی با سایر تیمارها مشاهده شد (χ2=12.019, P=0.007,df=3). مگس پارازیتویید با اختلاف معنیداری به تیمار مدفوع لاروهای شبپرۀ برگخوار دو نواری نسبت به بقیۀ تیمارها جلب شد (χ2=9.940, P=0.019,df=3). نتایج زیستسنجی تونل هوا اختلاف معنیداری بین کُنوکارپوس با خسارت زیستی نسبت به خسارت مکانیکی (χ2=14.40, df=1, P=0.000)، کُنوکارپوس با خسارت زیستی در مقابل اِستبرق با خسارت زیستی (χ2=18.667, df=1, P=0.000) و مدفوع در مقابل ماسه مرطوب (χ2=4.90, df=1, P=0.027) نشان داد. راهبرد مگس پارازیتویید P. murina برای موفقیت میزان پارازیتیسم و بقا شامل شناسایی محل خسارت توسط لارو میزبان، تشخیص گیاه مناسب، شناسایی مواد ثانویۀ متابولیکی حاصل از همکنش گیاه- میزبان و مدفوع لارو میزبان میباشد.