تأثیر نوآوری در مدل کسب‌وکار بر عملکرد شرکت‌های مستقر در پارک‌ علم و فناوری دانشگاه شریف

نویسندگان

1 استادیار، گروه سیاست‌گذاری علم و فناوری، پژوهشکده مطالعات بنیادین علم و فناوری، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران.

2 کارشناس ارشد، گروه مدیریت کارآفرینی سازمانی، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران.

doi
10.22059/jibm.2022.328536.4180
چکیده

هدف: هدف مقاله حاضر، تحلیل و بررسی تأثیر نوآوری در مدل کسب‌وکار و چهار بُعد آن، یعنی نوآوری محصول، فرایند، سازمانی و بازایابی، بر عملکرد شرکت‌های مستقر در پارک علم و فناوری دانشگاه صنعتی شریف، با نقش تعدیلگری شبکه‌سازی و نیز دانش‌بنیان بودن شرکت‌هاست.روش: پژوهش حاضر، از حیث داده‌ها و روش تحقیق کمّی است. داده‌ها‌ی لازم برای تحلیل فرضیه‌ها، از طریق 59 پرسش‌نامه تکمیل ‌شده در سال 1399 گرد‌آوری شده است. پرسش‌نامه این پژوهش، بر اساس پیشینه و پرسش‌نامه استاندارد پیمایش نوآوری تنظیم شده است. جامعه آماری، شامل 70 شرکت دارای عملکرد نوآورانه مستقر در پارک علم و فناوری شریف است. فرضیه‌ها از طریق تحلیل عاملی و نرم‌افزار اسمارت پی‌ال‌اس 3 آزمون شد. روایی و پایایی سازه‌ها، به‌کمک آلفای کرونباخ و پایایی ترکیبی و متوسط واریانس تأیید شد.یافته‌ها: بر اساس آزمون فرضیه‌ها، نوآوری در مدل کسب‌وکار تأثیر مثبت و معناداری بر عملکرد شرکت‌ها دارد. از میان ابعاد نوآوری در مدل کسب‌وکار، نوآوری محصول و بازاریابی تأثیر مثبت و معناداری بر عملکرد شرکت‌ها داشته است؛ در حالی که نوآوری فرایند و نوآوری سازمانی، بر عملکرد شرکت‌های مستقر در پارک شریف تأثیر معناداری ندارند. تأثیر مثبت هر دو متغیر تعدیلگر شبکه‌سازی و دانش‌بنیان بودن در تأثیرگذاری نوآوری در مدل کسب‌وکار بر عملکرد شرکت‌های پارک شریف نیز تأیید شد.نتیجه‌گیری: بر اساس یافته‌های مقاله، شرکت‌های پارک شریف که اغلب کوچک و معطوف به نوآوری در محصول هستند، به نوآوری در فرایند یا سازمانی توجه کافی ندارند. بی‌تأثیربودن نوآوری فرایندی و سازمانی بر عملکرد، دلالت از این دارد که توانمندی‌های شرکت‌های پارک شریف، به‌واسطه نوآوری فرایند و نوآوری سازمانی ارتقا می‌یابد؛ اما به‌طور مستقیم بر عملکرد آن‌ها تأثیر ندارد که به توجه مدیریتی شرکت‌ها و نیز مدیران پارک نیازمند است.