دانش بومی تهیه خوراکهای محلی از گیاهان خودرو مرتعی (مطالعه موردی: محلیان مراتع گوغر)
نویسندگان
1 گروه مرتعداری، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری، ایران
2 دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان
3 دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان
4 دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان
doi
10.22059/ijar.2023.350804.459779چکیده
دانش بومی علمی بر پایه تجربه بومیان و سازگار با زیست بوم خاص خود میباشد که کاربرد صحیح آن بخشی از نیازهای انسانی را برطرف می نماید. ثبت این دانش غالبا بر دوش مردم نگاران است. یکی از زمینههای مهم در پژوهشهای مردم نگارانه ثبت دانش بومیان در زمینه نحوه طبخ غذا با استفاده از گیاهان خودروی مرتعی در محل سکونت آنها است. این پژوهش با هدف جمعآوری دانش بومی مردم منطقه گوغر بافت در زمینه طبخ انواع غذاهای محلی با استفاده از گیاهان خودرو مرتعی انجام شده است. روش اصلی در این تحقیق، اطلاعات یابی به شیوه مستقیم و جمعآوری دادههای خام بود. در همین راستا از تابستان 1398 تا پایان بهار 1399، به دفعات به منطقه مورد مطالعه مراجعه شد و دانستههای سنتی مردم گردآوری گردید. روشهای جمعآوری اطلاعات در این تحقیق شامل مصاحبه آزاد، مصاحبه نیمه ساختار یافته و مشاهده مشارکتی بوده است. مصاحبهها به صورت هدفمند از خبرگان محلی منطقه صورت پذیرفت که شناسایی آن ها به صورت روش گلوله برفی انجام شد. در این پژوهش 15 گیاه که در طبخ خوراکهای سنتی و محلی به کار برده میشد شناسایی گردید. با استفاده از این گیاهان، مردم محلی 20 غذای مختلف را تهیه می کردند. بنابراین با توجه به گستردگی تنوع فرهنگی و اقلیمی موجود در کشور، گنجینه عظیمی از دانش مربوط به نظام های غذای بومی حاصل از گیاهان خودروی مرتعی وجود دارد که ثبت، بررسی و تحلیل این نوع از نظام غذایی بومی رو به زوال اهمیت زیادی دارد.