فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

تغییرات مشخصه‌های لایة لاشبرگ و خاک جنگل با گرادیان ارتفاعی از عواملی مهمی است که باید در روند بازیابی خاک‌های تخریب‌شده مورد بررسی قرار گیرد، زیرا در ارتفاعات مختلف جنگل، شرایط آب‌و‌هوایی متفاوت بوده و اثرات آن در تجزیة لاشبرگ کف جنگل و تغییرات خصوصیات خاک یکسان نیست. بنابراین پژوهش حاضر با هدف کمی‌کردن بازیابی لایة لاشبرگ و خصوصیات فیزیکی خاک در عمق 0 تا 10 سانتی‌متری در مسیرهای چوبکشی بعد از عملیات بهره‌برداری و منطقة دست‌نخورده در گرادیان ارتفاعی (700، 900، 1100، 1300 و 1500 متر از سطح دریا) و شدت تردد (کم، متوسط، زیاد) در توده‌های راش خالص انجام شد. این بررسی در پارسل‌های 114 بخش پاتم، 212 و 220 بخش نمخانه، 320 بخش گرازبن جنگل خیرود واقع در حوزة 45 گلبند و 417-416 بخش شیوا دره حوزة 46 کجور انجام شد. نتایج تجزیه واریانس نشان داد که اثر متقابل ارتفاع از سطح دریا و شدت تردد دارای اثر معنی‌داری بر مشخصه‌های لایة لاشبرگی شامل ضخامت، کربن آلی، نیتروژن آلی، نسبت C/N، فسفر و پتاسیم و مشخصه‌های فیزیکی خاک شامل وزن مخصوص ظاهری خاک، تخلخل کل خاک و مقاومت به نفوذ است. نتایج نشان داد که با وجود گذشت 7 سال از فعالیت چوبکشی، مشخصه‌های لاشبرگ و فیزیکی خاک در هیچ طبقة ارتفاعی و تردد ماشین بازیابی نشدند. فرآیند بازیابی لایة لاشبرگی و ویژگی‌های خاک در امتداد گرادیان‌های ارتفاعی، بازتابی از تعامل ظریف بین اقلیم، پوشش گیاهی و فرآیندهای بیوژئوشیمیایی است. با گرمایش جهانی، درک این پویایی‌ها برای پیش‌بینی پاسخ اکوسیستم‌ها و اجرای مدیریت سازگار، حیاتی است.